fa اثرات زیستی و اقتصادیِ عصاره پنجه‌مرغی (Cynodon dactylon) بر رشد، پاسخ‌های ایمنی–آنتی‌اکسیدانی، بقاء در چالش WSSV و نتایج هزینه–فایدهِ میگوی سفید غربی (Boone, 1931) Litopenaeus vannamei تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:IRANsans;">صنعت پرورش میگوی سفید غربی (</span><em><span style="font-family:Times New Roman;">Litopenaeus vannamei</span></em><span style="font-family:IRANsans;">) به‌عنوان یکی از ارکان اصلی آبزی‌پروری جهان، نقشی حیاتی در امنیت غذایی و اقتصاد ساحلی دارد؛ با این حال، شیوع ویروس لکه سفید (WSSV) همچنان بزرگ‌ترین چالش زیستی این صنعت محسوب می‌شود و تلفات سنگینی به همراه دارد. در این راستا، پژوهش حاضر با هدف بررسی اثرات زیستی و اقتصادی عصاره گیاه پنجه‌مرغی (</span><em><span style="font-family:Times New Roman;">Cynodon dactylon</span></em><span style="font-family:IRANsans;">) در جیره غذایی میگو انجام شد. میگوها طی یک دوره ۴۲ روزه با سطوح مختلف عصاره (۰، ۲۰۰، ۴۰۰، ۸۰۰ و ۱۲۰۰ میلی‌گرم بر کیلوگرم) تغذیه شدند و سپس در معرض چالش ویروسی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که افزودن عصاره به‌صورت وابسته به غلظت، شاخص‌های رشد، ایمنی ذاتی و وضعیت آنتی‌اکسیدانی را بهبود داده و نرخ بقا پس از آلودگی ویروسی را به‌طور معنی‌داری افزایش داد (0.05></span><em><span style="font-family:Times New Roman;">p</span></em><span style="font-family:IRANsans;">). مدل‌سازی رگرسیون درجه دوم، محدوده بهینه زیستی را ۹۰۰ تا ۱۱۰۰ میلی‌گرم و تحلیل اقتصادی سطح ۸۰۰ میلی‌گرم بر کیلوگرم را به‌عنوان گزینه بهینه از نظر بازده سرمایه (ROI) معرفی کرد. در نتیجه، استفاده از عصاره گیاه پنجه‌مرغی در محدوده ۸۰۰ تا ۱۰۰۰ میلی‌گرم بر کیلوگرم می‌تواند راهکاری کارآمد و اقتصادی برای ارتقای سلامت، رشد و سودآوری در پرورش میگوی وانامی باشد.</span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Times New Roman;">The farming of Pacific white shrimp, <i>Litopenaeus vannamei</i>, represents a major component of global aquaculture and contributes significantly to food security and coastal economies worldwide. However, outbreaks of White Spot Syndrome Virus (WSSV) remain one of the most serious biological challenges affecting this industry, often causing severe mortality and substantial economic losses. In this context, the present study evaluated the biological and economic effects of dietary supplementation with Bermuda grass, <i>Cynodon dactylon</i>, extract in shrimp culture. Shrimp were fed diets containing graded levels of the extract (0, 200, 400, 800, and 1200 mg kg⁻&sup1;) for 42 days prior to experimental WSSV challenge. The results demonstrated that dietary supplementation with Bermuda grass extract significantly improved growth performance, innate immune responses, antioxidant capacity, and post-challenge survival in a dose-dependent manner (<em>p</em> < 0.05). Quadratic regression analysis identified the biological optimum inclusion range at approximately 900&ndash;1100 mg kg⁻&sup1;, whereas economic evaluation indicated that 800 mg kg⁻&sup1; provided the highest return on investment (ROI). Overall, the findings suggest that dietary supplementation with Bermuda grass extract at 800&ndash;1000 mg kg⁻&sup1; can be considered an effective and economically sustainable strategy for improving health status, growth performance, disease resistance, and production profitability in <i>L. vannamei</i> culture systems</span></span></div> : Cynodon dactylon, Litopenaeus vannamei, ویروس لکه سفید (WSSV), بهینه‌سازی دوز-پاسخ, تحلیل هزینه-فایده. Cynodon dactylon, Litopenaeus vannamei, dose–response optimization, WSSV challenge, cost–benefit analysis 16 32 http://jae.hormozgan.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-230-5&slc_lang=fa&sid=1 Malahat Badrouj ملاحت بادروج mina93732@gmail.com 100319475328460012573 100319475328460012573 No Department of Fishery, Bandar Abbas Branch, Islamic Azad University, Bandar Abbas, Iran گروه شیلات، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران Alireza Salarzadeh علیرضا سالارزاده reza1375bandar@yahoo.com 100319475328460012574 100319475328460012574 Yes Department of Fishery, Bandar Abbas Branch, Islamic Azad University, Bandar Abbas, Iran گروه شیلات، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران Maziar Yahyavi مازیار یحیوی maziar_yahyavi@yahoo.com 100319475328460012575 100319475328460012575 No Department of Fishery, Bandar Abbas Branch, Islamic Azad University, Bandar Abbas, Iran گروه شیلات، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران Ehsan Kamrani احسان کامرانی eza47@yahoo.com 100319475328460012576 100319475328460012576 No Fishery Department, Faculty of Marine Science and Technology, University of Hormozgan, Bandar Abbas, Iran 2- گروه شیلات، دانشکده علوم و فنون دریایی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران