fa تغییرات زمانی و مکانی پراکنش پرتاران (Polychaetes) در آب‌های ایرانی خلیح فارس و دریای عمان تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:nasimYW;">پرتاران (Polychaetes) یکی از مهم‌ترین و بزرگ‌ترین گروه‌های بی‌مهرگان در جوامع اعماق دریا هستند که نقش مهمی در زنجیره غذایی ایفا می‌کنند. مطالعه حاضر با هدف &nbsp;ارزیابی تغییرات زمانی و مکانی جمعیت در آب‌های شمالی خلیج&not;فارس و دریای عمان (محدوده‌ی استان‌های هرمزگان، بوشهر، سیستان و بلوچستان و خوزستان) در طول پاییز 13</span><span style="font-family:nasimYW;">96 تا زمستان 139</span><span style="font-family:nasimYW;">9 انجام گردید. در مجموع از 115 ایستگاه با استفاده از گراب </span><span style="font-family:Times New Roman;">0.1 </span><span style="font-family:nasimYW;">متر مربع و الک </span><span style="font-family:Times New Roman;">500 </span><span style="font-family:nasimYW;">میکرون (در 3 &nbsp;تکرار) نمونه های رسوبات بستر در دامنه عمقی 12 تا 90 متر &nbsp;جمع آوری گردید. در این بررسی 35 گونه/جنس کرم پرتار شناسایی گردید که در آب‌های خلیج‌فارس گونه‌های Flabelligera sp.. و Melita appendicul</span><span style="font-family:nasimYW;">ata &nbsp;و در آب‌های دریای عمان گونه‌های &nbsp;Flabelligera sp. ، Manayunkia aestuarina و Glycinde sp. بیشترین فراوانی را داشتند که به ترتیب گونه های Flabelligera sp.. و Manayunkia aestuarina &nbsp;به عنوان گونه‌های شاخص در خلیج فارس و دریای عمان شناسایی شدند. بیشترین شاخص شانون و غنای گونه‌ای به ترتیب در استان های سیستان و بلوچستان و بوشهر به میزان </span><span style="font-family:Times New Roman;">3.592 </span><span style="font-family:nasimYW;">و </span><span style="font-family:Times New Roman;">6.998 </span><span style="font-family:nasimYW;">مشاهده شد. مقایسه نتایج تحقیق حاضر با گزارش‌های پیشین نشان می دهد که تنوع گونه های شناسایی شده کرم های پرتار در خلیج فارس کاهش یافته است که می تواند به دلایل متعددی از جمله آسیب زیستگاهی و بستر به واسطه ادوات صید کفروب و بروز انواع آلودگی&not; ا باشد. انجام مستمر این نوع تحقیقات و تشکیل یک بانک اطلاعات به منظور انجام آنالیزهای سری&not;های زمانی می&not;تواند در فهم بهتری از وضعیت سلامت زیست بوم‌های خلیج فارس و دریای عمان به محققین، مدیران اجرایی و فعالان محیط زیست در زمینه پایش محیط زیست و جلوگیری از آلودگی کمک نماید.</span></div> <span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">The study aimed to assess temporal and spatial variations in the population of polychaetes, a significant invertebrate group in deep-sea ecosystems, across the northern waters of the Persian Gulf and the Oman Sea. Sampling occurred from fall 2018 to winter 2020, covering regions in Hormozgan, Bushehr, Sistan and Baluchestan, and Khuzestan. A total of 115 stations were surveyed, utilizing 0.1 square meters and a 500 &mu;m sieve (repeated thrice) to collect bed sediments within the depth range of 12 to 90 meters. Within this study, 35 species/genus of polychaetes were identified in the waters of the Persian Gulf and the Oman Sea. Notably, <i>Flabelligra</i> sp., <i>Manayunkia aestuarina</i>, and <i>Glycinde</i> sp. exhibited the highest abundance, with <i>Flabelligra</i> sp. and <i>M. aestuarina</i> serving as indicator species in both regions. The provinces of Sistan and Baluchestan and Bushehr displayed the highest Shannon diversity and species richness, recording 3.592 and 6.998, respectively. Comparing these findings with prior reports revealed a reduction in the diversity of identified polychaete species in the Persian Gulf. This decline could stem from various factors such as habitat damage due to fishing equipment, </span></span></span><span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">and the incidence of contaminants</span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">. Continual research and database establishment for time series analysis could significantly aid researchers, authorities, and environmental advocates in comprehending the health status of the Persian Gulf and the Oman Sea. Such efforts would facilitate environmental monitoring and pollution prevention measures, contributing to the preservation of these ecosystems</span></span></span> تنوع گونه‌ای, کرم‌های پرتار, زیست بوم‌های, خلیج فارس Species diversity, Polychaetes, Marine ecosystems, Persian Gulf 53 65 http://jae.hormozgan.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-880-1&slc_lang=fa&sid=1 Mahnaz Rabbaniha مهناز ربانی ها rab.mahnaz@gmail.com 100319475328460011259 100319475328460011259 No Institute of Fisheries Research of the country, Education and Promotion Research Organization, Agricultural Jihad. .موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج، جهاد کشاورزی. تهران، ایران Arash Haghshenas آرش حق شناس haghshenas.arash@gmail.com 100319475328460011260 100319475328460011260 No Shrimp Research Center, Iranian Fisheries Sciences Research Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Bushehr, Iran. مرکز تحقیقات میگو، پژوهشکده علوم شیلاتی ایران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (AREEO)، بوشهر، ایران Khosro Aeein jamshid خسرو آیین جمشید khosrowaein@gmail.com 100319475328460011261 100319475328460011261 No Shrimp Research Center, Iranian Fisheries Sciences Research Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Bushehr, Iran. مرکز تحقیقات میگو، پژوهشکده علوم شیلاتی ایران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (AREEO)، بوشهر، ایران Saba Ghattavi صبا غطاوی sabaghattavi@yahoo.com 100319475328460011262 100319475328460011262 Yes Hormozgan university دانشگاه هرمزگان