fa تنوع گونه‌ای و ساختار جامعه ماکروبنتوزها در بخش صیدگاهی گمیشان، جنوب شرقی دریای خزر تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:nasimYW;">اگرچه جوامع ماکروبنتوزی به عنوان گروه‌های اصلی در بسیاری از اکوسیستم‌های آبی سراسر جهان در نظر گرفته می‌شوند، اما بوم‌شناسی ماکروبنتوزهای صیدگاهی جنوب شرقی دریای خزر در حال حاضر کمتر مورد مطالعه قرار گرفته است. بررسی تاثیرات صید پره گمیشان بر تغییرات مکانی و زمانی موجودات ماکروبنتوزی در سواحل جنوب شرقی دریای خزر، استان گلستان &nbsp;به صورت فصلی (از پائیز </span><span style="font-family:Times New Roman;">1399 </span><span style="font-family:nasimYW;">تا تابستان </span><span style="font-family:Times New Roman;">1400</span><span style="font-family:nasimYW;">) نمونه برداری شد. نمونه برداری از رسوبات در &nbsp;</span><span style="font-family:Times New Roman;">3</span><span style="font-family:nasimYW;"> ایستگاه، از هر ایستگاه </span><span style="font-family:Times New Roman;">3</span><span style="font-family:nasimYW;"> ترانسکت (</span><span style="font-family:Times New Roman;">9</span><span style="font-family:nasimYW;"> نقطه) در بستر گلی انجام گرفت. شاخص های تنوع شامل شاخص سیمپسون، شاخص شانون، و شاخص های غنای گونه ای برای موجودات کفزی محاسبه شدند. &nbsp;6 گروه از موجودات ماکروبنتوزی جداسازی و شناسایی گردید که رده پرتاران (</span><span style="font-family:Times New Roman;">Polychaeta</span><span style="font-family:nasimYW;">) با </span><span style="font-family:Times New Roman;">52.50 </span><span style="font-family:nasimYW;">درصد، راسته (</span><span style="font-family:Times New Roman;">Tubificida</span><span style="font-family:nasimYW;">) با 33/43 درصد و شاخه نرمتنان (</span><span style="font-family:Times New Roman;">Mollusca</span><span style="font-family:nasimYW;">) با </span><span style="font-family:Times New Roman;">4.17</span><span style="font-family:nasimYW;"> درصد به ترتیب جمعیت ماکروبنتوزها را شامل شدند. خانواده (</span><span style="font-family:Times New Roman;">Naididae</span><span style="font-family:nasimYW;">) با </span><span style="font-family:Times New Roman;">566.67 </span><span style="font-family:nasimYW;">عدد در مترمربع و گونه صدف کاردیوم (</span><span style="font-family:Times New Roman;"><em>Cerastoderma glaucum</em></span><span style="font-family:nasimYW;">) با </span><span style="font-family:Times New Roman;">3.87</span><span style="font-family:nasimYW;">گرم در مترمربع بیشترین تراکم و بایومس را در این مطالعه به خود اختصاص دادند. بجز فصل پاییز در &nbsp;سایرفصول سال رده پرتاران بالاترین درصد فراوانی &nbsp;را در مناطق مورد مطالعه به خود اختصاص دادند. در بین مکانهای نمونه برداری، سایت پره خزر بیشترین (</span><span style="font-family:Times New Roman;">46.76</span><span style="font-family:nasimYW;">درصد) و سایت پیوند کمترین (</span><span style="font-family:Times New Roman;">23.02</span><span style="font-family:nasimYW;"> درصد) فراوانی ماکروبنتوزها را شامل شدند. همچنین در بین ترانسکت های مطالعاتی، </span><span style="font-family:Times New Roman;">5000 </span><span style="font-family:nasimYW;">متر فاصله از ساحل بیشترین (</span><span style="font-family:Times New Roman;">60.43</span><span style="font-family:nasimYW;"> درصد) و نزدیک به ساحل کمترین (</span><span style="font-family:Times New Roman;">2.88 </span><span style="font-family:nasimYW;">درصد) فراوانی از ماکروبنتوزها را شامل شدند. تحلیل خوشه‌ای و </span><span style="font-family:Times New Roman;">MDS </span><span style="font-family:nasimYW;">نشان داد که میانگین فراوانی گونه‌ها در ایستگاه‌های نزدیک به ساحل کمترین مقدار را داشت. همچنین فراوانی ماکروبنتوزها در طول تابستان و با فاصله گرفتن از ساحل، افزایش یافت. تحلیل </span><span style="font-family:Times New Roman;">SIMPER </span><span style="font-family:nasimYW;">بیشترین عدم تشابه را بین </span><span style="font-family:Times New Roman;">Naididae </span><span style="font-family:nasimYW;">و </span><span style="font-family:Times New Roman;">Nereidae</span><span style="font-family:nasimYW;"> نشان داد و خانواده های </span><span style="font-family:Times New Roman;">Pyrgulidae </span><span style="font-family:nasimYW;">و </span><span style="font-family:Times New Roman;">Cardiidae </span><span style="font-family:nasimYW;">اغلب در آب های عمیق شناسایی شدند. نتایج بدست آمده از این مطالعه نشان می‌دهد که کمترین فراوانی گونه‌ در ایستگاه نزدیک به ساحل و با فاصله گرفتن از ساحل (فاصله </span><span style="font-family:Times New Roman;">1000 </span><span style="font-family:nasimYW;">و </span><span style="font-family:Times New Roman;">5000 </span><span style="font-family:nasimYW;">متری از ساحل) فراوانی آن افزایش یافت.</span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Times New Roman;">Although macrobenthic communities are key components of aquatic ecosystems worldwide, their ecology in the southeastern Caspian Sea&rsquo;s fishing grounds remains poorly studied. This research examined the effects of beach-seine (Pereh) fishing on spatial and seasonal variations in macrobenthic communities along the Gomishan coast of Golestan Province. Seasonal sampling was conducted from autumn 2020 to summer 2021 at three stations, each with three transects (nine sampling points) on muddy substrates. Diversity indices, including Simpson, Shannon, and species richness, were calculated for benthic assemblages. Six major macrobenthic groups were identified. Polychaeta (52.50%), Tubificida (43.33%), and Mollusca (17.4%) represented the dominant taxa. The Naididae family exhibited the highest density (566.67 ind./m&sup2;), while the bivalve <i>Cerastoderma glaucum</i> showed the highest biomass (3.87 g/m&sup2;). Except in autumn, Polychaeta dominated across all seasons. Among sampling sites, the Khazar-seine station showed the highest abundance (46.76%), whereas the Peyvand station had the lowest (23.02%). Across transects, macrobenthos abundance was highest at 5000 m offshore (60.43%) and lowest nearshore (2.88%). Cluster and MDS analyses demonstrated minimal species abundance near the shoreline, with progressive increases offshore. Macrobenthos abundance also increased during summer. SIMPER analysis indicated that Naididae and Nereidae contributed most to community dissimilarity, while Pyrgulidae and Cardiidae were predominantly associated with deeper waters. Overall, findings reveal a marked gradient in macrobenthic abundance, with minimal densities at nearshore stations and increasing abundance at 1000 m and 5000 m distances from the coastline.</span></span><br> &nbsp;</div> ماکروبنتوز, تنوع گونه‌ای, صید پره, ساحل گمیشان Macrobenthos, species diversity, purse seine fishing,Gomishan coast. 57 66 http://jae.hormozgan.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-470-5&slc_lang=fa&sid=1 Arezoo Kor آرزو کر arezoo.kor20@gmail.com 100319475328460012353 100319475328460012353 No Iranian Fisheries گروه شیلات، دانشکده کشاورزی ومنابع طبیعی، دانشگاه گنبد کاووس، گنبد کاووس، ایران. Mohammad Gholizadeh محمد قلی‌زاده gholizade_mohammad@yahoo.com 100319475328460012354 100319475328460012354 Yes Gonbadkavos University گروه شیلات، دانشکده کشاورزی ومنابع طبیعی، دانشگاه گنبد کاووس، گنبد کاووس، ایران. Mohammad Harsij محمد هرسیج m_harsij80@yahoo.com 100319475328460012355 100319475328460012355 No Gonbadkavos University گروه شیلات، دانشکده کشاورزی ومنابع طبیعی، دانشگاه گنبد کاووس، گنبد کاووس، ایران. Rahman Patimar رحمان پاتیمار rpatimar@yahoo.com 100319475328460012356 100319475328460012356 No Gonbadkavos University گروه شیلات، دانشکده کشاورزی ومنابع طبیعی، دانشگاه گنبد کاووس، گنبد کاووس، ایران. Aboalhasan Fathabadi ابوالحسن فتح آبادی fathababadi@gku.ac.ir 100319475328460012357 100319475328460012357 No Gonbadkavos University گروه آب، دانشکده کشاورزی ومنابع طبیعی، دانشگاه گنبد کاووس، گنبد کاووس، ایران. Seyed Mostafa Aghilinejad سیدمصطفی عقیلی‌نژاد arezoo.kor20@gmail.com 100319475328460012358 100319475328460012358 No Iranian Fisheries مدیریت امور ماهیان خاویاری گلستان، شرکت مادر تخصصی خدمات کشاورزی، گرگان، ایران.