Journal of Aquatic Ecology

fa اثرات سطوح مختلف اسیدهای چرب PUFA و ویتامین E بر عملکرد شاخص‌های رشد و تغذیه‌ای مولدین نر صبیتی (Sparidentex hasta) Effect of Different Levels of PUFA and Vitamin E on Growth and Feeding Performances of Male Broodstock Sobity (Sparidentex hasta) تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">با کاهش یا توقف رشد سوماتیک ماهیان صبیتی در فصل تولیدمثل، انتظار می رود که ماهیان هرمافرودیت پروتاندروس بدلیل اینکه با افزایش سن، اندازه و وزن خود به جنس ماده تبدیل می‌شوند سعی به ادامه روند رشد خود داشته باشند. از این رو هدف اصلی این پژوهش طراحی جیره‌های آزمایشی که با افزودن سطوح متفاوت چربی به‌عنوان اسیدهای‌چرب ضروری غیر‌اشباع و ویتامین E بعنوان آنتی‌اکسیدان و اثرات متقابل این مواد مغذی بر عملکرد رشد و تغذیه مولدین نر ماهی صبیتی در فصل تولیدمثل مورد بررسی قرار گیرد. ۱۸۰ مولد نر ماهی صبیتی با میانگین وزن اولیه 1/94±338/61 گرم به مدت هشت هفته، در ۱۸ حوضچه بتنی ۴ تنی در 6 تیمار بر اساس طراحی فاکتوریل (3×2) شامل سه سطح جایگزینی روغن ماهی با روغن سویا (۰، ۵۰ و ۱۰۰ درصد) و دو سطح ویتامینE (0 و 5/2 گرم در کیلوگرم جیره) طراحی شد. نتایج نشان داد تیمارهای حاوی اسیدهای چرب بلند زنجیر به‌ویژه اسیدهای چرب سری 3-n در حضور ویتامین E، افزایش معنی‌داری در شاخص‌های رشد از جمله درصد افزایش وزن، درصد نرخ رشد ویژه، ضریب چاقی، ضریب تبدیل غذایی،ضریب بازده چربی و کل غذای مصرف شده نسبت به سایر تیمارها داشتند. هم‌چنین شاخص‌های احشایی شامل گنادوسوماتیک و هپاتوسوماتیک در این گروه‌ها بالاتر بوده که نشان‌دهنده توسعه بهتر گناد و بهبود وضعیت متابولیکی کبد است. در مقابل، شاخص‌های چربی محوطه شکمی و شاخص نسبی طول روده تغییر معنی‌داری نداشتند که حاکی از آن است که منابع چربی و ویتامین E بیشتر در مسیرهای مرتبط با رشد و تولیدمثل مصرف شده‌اند. نتایج این مطالعه نشان داد که ترکیب منابع غنی از اسیدهای چرب بلند زنجیر به‌ویژه DHA و EPA همراه با ویتامین E می‌توانند ضمن بهبود کارایی رشد و تغذیه، نقش مهمی در ارتقای شاخص‌های احشایی مرتبط با تولیدمثل ایفا کنند. براساس نتایج این تحقیق می توان عنوان نمود که تیمار حاوی سطوح بالای PUFA بهمراه ویتامین E اثرات مثبت معنا داری بر شاخص های رشد و تغذیه ای ماهیان مولدین نر صبیتی دارد.  </div> <div style="text-align: justify;">During the spawning season, seabream often exhibit reduced or arrested somatic growth, a phenomenon that is particularly relevant in protandrous hermaphroditic species that undergo male-to-female sex reversal as body size increases. Under these conditions, maintaining growth and physiological condition is critical for broodstock performance. The present study aimed to evaluate the interactive effects of dietary lipid source and vitamin E supplementation on growth and nutritional performance of male seabream broodstock during the spawning season. A total of 180 male seabream (initial mean weight: 338.61 ± 1.94 g) were randomly distributed among 18 concrete tanks (4-ton capacity) and assigned to six dietary treatments in a 3 × 2 factorial design. Experimental diets contained three levels of fish oil replacement with soybean oil (0, 50, and 100%) and two levels of vitamin E supplementation (0 and 2.5 g kg⁻¹ diet) and were fed for 8 weeks. The results showed that diets enriched with long-chain polyunsaturated fatty acids (LC-PUFAs), particularly n-3 fatty acids, in combination with vitamin E significantly enhanced growth performance indicators, including weight gain, specific growth rate, condition factor, feed conversion ratio, lipid efficiency ratio, and total feed intake (p < 0.05). Visceral indices such as the gonadosomatic index (GSI) and hepatosomatic index (HSI) were also significantly higher in these treatments, reflecting improved gonadal development and hepatic metabolic status. In contrast, no significant differences were observed in visceral fat index or relative gut length, indicating that dietary lipids and vitamin E were preferentially allocated to somatic growth and reproductive processes rather than visceral fat deposition or intestinal growth. Overall, the findings demonstrate that dietary formulations rich in LC-PUFAs—especially DHA and EPA—combined with vitamin E supplementation markedly improve growth efficiency, feed utilization, and reproductive-related visceral indices in male seabream broodstock during the spawning season. These results highlight the importance of targeted lipid and antioxidant nutrition in broodstock diet formulation to optimize growth and physiological performance.</div> اسیدهای چرب, مولد نر صبیتی, ویتامین E, هرمافرودیت, PUFA. Fatty acids, Hermaphrodite, Male Sobity broodstock, PUFA, Vitamin E. 20 34 http://jae.hormozgan.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-267-3&slc_lang=fa&sid=1 Zahra Falamarzi زهرا فلامرزی faranak.falamarzi@gmail.com 100319475328460012476 100319475328460012476 No Khorramshahr University of Marine Science and Technology دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر Mohammad Zakeri محمد ذاکری Zakeri.mhd@gmail.com 100319475328460012477 100319475328460012477 Yes Khorramshahr University of Marine Science and Technology دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر Seyed Mohammad Mousavi سید محمد موسوی Seied1356@yahoo.com 100319475328460012478 100319475328460012478 No Khorramshahr University of Marine Science and Technology دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر