fa بررسی میزان تجمع زیستی فلزات سنگین در رسوب و خرچنگ شبح (Ocypode rotundata) سواحل دریای عمان تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:IRANsans;">فلزات سنگین در محیط‌های آبی قابلیت تجزیه‌زیستی ندارند و به‌دلیل اثرات ماندگار در زنجیره غذایی برای موجودات آبزی از جمله سخت‌پوستان به موضوعی نگران‌کننده و رو به افزایش تبدیل شده‌‌اند. هدف این پژوهش بررسی میزان تجمع زیستی فلزات سنگین روی، مس و نیکل در بافت نرم خرچنگ شبح &nbsp;(</span><em><span style="font-family:Times New Roman;">Ocypode rotundata</span></em></span><span style="font-family:IRANsans;"><span style="font-size:14px;">) و رسوبات سواحل ماسه‌ای خلیج چابهار و دریای عمان و مقایسه آن&lrm;ها با استانداردهای جهانی بود. غلظت فلزات سنگین در نمونه‌های جمع‌آوری شده از سه ایستگاه آب شیرین&lrm;کن کنارک، جزیره خرچنگ و ساحل مجاور با مجموعه گردشگری کوه&lrm;های مریخی پس از هضم شیمیایی با دستگاه جذب اتمی بر حسب میکروگرم بر گرم وزن خشک اندازه‌گیری گردید. الگوی تجمع فلزات سنگین در بافت نرم خرچنگ شبح به صورت مس >نیکل> روی ثبت شد و میانگین غلظت فلزات بین تمامی ایستگاه های نمونه برداری اختلاف آماری معنی دار داشت (0.05><em>p</em>).&nbsp;فلزات روی و مس اندازه‌گیری شده در بافت نرم خرچنگ شبح در همه ایستگاه‌های نمونه‌برداری کمتر از سطح استاندارد و فلز نیکل بیشتر از سطح استانداردهای توصیه شده توسط سازمان بهداشت جهانی و سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد بود. دامنه کمترین و بیشترین میزان فلزات اندازه‌گیری شده بر حسب میکرو‌گرم بر گرم وزن خشک در رسوب ایستگاه‌های مختلف عبارت بود از: روی (16.21-2.13)، مس (3.16-1.16) و نیکل (54.6-38.4). میزان فلزات روی و مس در رسوب ایستگاه‌های مورد مطالعه کمتر و فلز نیکل بیشتر از مقادیر استاندارد کیفیت رسوب آمریکا (</span></span><span style="font-family:Times New Roman;"><span style="font-size:14px;">NOAA</span></span><span style="font-family:IRANsans;"><span style="font-size:14px;">) و استاندارد رسوب کانادا (</span></span><span style="font-family:Times New Roman;"><span style="font-size:14px;">CCME</span></span><span style="font-family:IRANsans;"><span style="font-size:14px;">) برآورد گردید. لذا توجه بیشتر به مدیریت زیست‌محیطی و ورود منابع آلاینده به خلیج چابهار و دریای عمان باید در اولویت قرار گیرد.&nbsp;</span></span><br> &nbsp;</div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Heavy metals in aquatic environments are non-biodegradable and, due to their persistence and accumulation in the food chain, have become an increasing concern for aquatic organisms, including crustaceans. The aim of this study was to evaluate the bioaccumulation of zinc (Zn), copper (Cu), and nickel (Ni) in the soft tissues of the ghost crab (<i>Ocypode rotundata</i>) and in sediments from sandy shores of Chabahar Bay and the Oman Sea, and to compare the measured concentrations with international standards. Samples were collected from three stations: the Konarak Desalination Plant, Crab Island, and the beach adjacent to the Martian Mountains tourism complex. Following chemical digestion, heavy metal concentrations were determined using atomic absorption spectroscopy and expressed as micrograms per gram of dry weight. The pattern of heavy metal accumulation in the soft tissues of the ghost crab was recorded as Cu > Ni > Zn, and statistically significant differences (<i>p</i> < 0.05) were observed in the mean metal concentrations among the sampling stations. The concentrations of zinc and copper in crab soft tissues at all stations were below the recommended standard limits, whereas nickel concentrations exceeded the permissible limits established by the World Health Organization (WHO) and the Food and Agriculture Organization (FAO). The minimum and maximum concentrations of metals in sediment samples (&mu;g/g dry weight) were 2.13&ndash;16.21 for zinc, 1.16&ndash;3.16 for copper, and 38.4&ndash;54.6 for nickel. Zinc and copper concentrations in sediments were below the sediment quality guidelines of the United States (NOAA) and Canada (CCME), while nickel concentrations exceeded these standards. These findings highlight the need for increased attention to environmental management and stricter control of pollution sources entering Chabahar Bay and the Oman Sea.</span></span></div> Ocypode rotundata, استاندارد کیفیت رسوب, فلزات سنگین, پایش آلودگی دریا, خلیج چابهار. Ocypode rotundata, Sediment quality standards, Heavy metals, Marine pollution monitoring, Chabahar Bay. 7 19 http://jae.hormozgan.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-139-5&slc_lang=fa&sid=1 Seyed Ramin Seyed Mousavi سیدرامین سیدموسوی ramin.mousavi.1813@gmail.com 100319475328460012471 100319475328460012471 No Chabahar Maritime University, Chabahar, Iran دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار Parvin Sadeghi پروین صادقی parvin.sadeghi@gmail.com 100319475328460012472 100319475328460012472 Yes Chabahar Maritime University, Chabahar, Iran دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار