fa پاسخ هیستوپاتولوژیکی هپاتوپانکراس و آبشش خرچنگ (Forskal, 1775) Metopograpsus messor در مواجهه با آلاینده کادمیوم تخصصي Special پژوهشي Research <p>در سال&rlm;های اخیر پایش اکوسیستم&rlm;های آبی از سنجش کمی مقدار آلاینده در آب، رسوب و بافت ماهی به سنجش&rlm;های کیفی اثرات آلاینده&rlm;ها بر آبزیان و بررسی وضعیت سلامت آبزیان و نهایتاً اکوسیستم سوق پیدا نموده است. مطالعه حاضر به ‌منظور بررسی پاسخ هیستوپاتولوژیکی هپاتوپانکراس و آبشش خرچنگ Metopograpsus messor در مواجهه با آلاینده کادمیوم در سه تکرار انجام شد. به این صورت که، آکواریوم&rlm;هایی با غلظت&nbsp; &micro;g/L5 کادمیوم آماده شد و همچنین، یک تیمار به&rlm; عنوان شاهد در نظر گرفته شد. نمونه&rlm;برداری از خرچنگ&rlm;ها در2 مرحله کوتاه مدت (72 ساعت) و بلند مدت (14 روز) پس از شروع آزمایش صورت گرفت. پس از انجام مراحل معمول بافت&rlm;شناسی، رنگ&rlm;آمیزی به روش هماتوکسیلین- ائوزین انجام شد. عوارض مشاهده شده در آبشش&rlm;ها شامل: شکسته شدن سلول&rlm;های پیلار و فروپاشی تیغه، هیپرپلازی، نکروز، جدا شدن کوتیکول، چماقی شدن رئوس انتهایی آبشش، واکوئله شدن، بدشکلی در رأس آبشش&rlm;ها و انحراف اندک تیغه&rlm;ها و در هپاتوپانکراس شامل: آرایش غیر عادی لومن، نکروز، ضخیم شدن لامینا بازال، افزایش در تعداد سلول&rlm;های B، حضور سلول&rlm;های RI و گسترش حفره&rlm;های خونی بود. مقایسه بین دو گروه&rlm; مختلف زمانی نشان داد که ارتباط مستقیمی بین زمان و شدت آسیب&rlm;های ایجاد شده وجود دارد.</p> <p>In recent years, monitoring the amount of pollutants in aquatic ecosystems by quantity measures in water, sediment and fish tissue has shifted to the quality measures of pollutant effects on aquatic animals and assessment of aquatic animal health and, ultimately, the ecosystem. This research performed on three replicates has examined the histopathological response of hepatopancreas and gill in <em>Metopograpsus messor </em>crab exposed to cadmium pollutants. We prepared an aquarium that contained a 5 &mu;g/L concentration of cadmium as well as a control group. After the start of the experiment, we sampled the crabs in 2 steps short-time (72 h) and long-time (14 days). After the routine histological procedures, we performed H & E staining. Oserved complications in the gills included: disruption of the pillar cells and collapsed lamellae, hyperplasia, necrosis, detached cuticle, club-shaped distal tips of gill lamellae, vacuolisation, malformation at the tip of the gills, slight lamellae distortion. In the hepatopancreas we observed formation of abnormal lumen, necrosis, thickened basal laminae, increased numbers of B-cells, presence of reserve inclusion, and dilation of the hemal sinuses. A comparison of the two groups showed a direct correlation between the duration and severity of damage.</p> فلزات سنگین, غلظت زیر کشنده, بیومارکر Crab, Biomarker, Heavy metal 51 62 http://jae.hormozgan.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-149-1&slc_lang=fa&sid=1 Sedigheh Pourreza صدیقه پوررضا poorrezasedigheh@yahoo.com 10031947532846004765 10031947532846004765 No Hormozgan University دانشگاه هرمزگان Narges Amrollahi biuki نرگس امراللهی بیوکی bionab1@gmail.com 10031947532846004766 10031947532846004766 Yes دانشگاه هرمزگان Mohammad Reza Taheri Zadeh محمدرضا طاهری زاده taheri.reza65@gmail.com 10031947532846004767 10031947532846004767 No Hormozgan University دانشگاه هرمزگان