fa پایش وضعیت آلودگی فلزات سرب و کادمیوم حوضه جنوبی دریای خزر به واسطه ماهی کفال طلایی با استفاده از سیستم GIS تخصصي Special پژوهشي Research <p>بررسی حاضر با هدف پایش وضیعت آلودگی فلزات سنگین و سمی (سرب و کادمیوم) حوضه جنوبی دریای خزر به واسطه ماهی کفال طلایی (Liza aurata) با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی GIS می&not;باشد. نمونه&not;برداری از بافت آبشش ماهیان بالغ کفال، از 10 ایستگاه درکل نوار ساحلی جنوب دریای خزر در دو فصل بهار و پاییز انجام گرفت. جهت ارزیابی فضایی توزیع، تراکم، پهنه بندی و الگوی پراکنش فلزات از روش درون&not;یابی، تابع تراکم کندی، آزمون موران و شاخص Gi* در سیستم GIS استفاده شد. میزان جذب فلزات سنگین سرب و کادمیوم در فصل بهار به ترتیب 88/1 و23/1 میکروگرم برگرم و در فصل پاییز به ترتیب 42/1 و 79/0 میکروگرم برگرم بود. تجزیه و تحلیل نقشه&not;های GIS نشان داد که روند تراکم و تمرکز هر دو فلز از سمت شرق به غرب به صورت نزولی می باشد. الگوی پراکنش فلزات با توجه به آزمون موران و شاخصGi* به صورت خوشه&not;ای قوی و داغ است که نشان دهنده تجمع و نزدیکی مناطق آلوده دارای تراکم بالا در مجاورت یکدیگر می&not;باشد. در نهایت می&not;توان این طور بیان نمود که میزان آلودگی مناطق شرقی دریای خزر (بندرترکمن و خواجه&not;نفس) بسیار بالا بود و در مقایسه با استانداردهای بین المللی بالاتر از حد مجاز می&not;باشد.</p> The present study aimed to survey heavy and toxic metal pollution (lead and cadmium) in the southern Caspian Sea basin through <em>Liza aurata</em> using geographic information system (GIS).&nbsp; Samples of the gill tissue of adult <em>Liza aurata</em> were taken in 10 stations over the southern coast of the Caspian Sea in spring and fall. Interpolation method, Kennedy density function, Moran test, and Gi* index in the GIS were used to determine the spatial distribution, density, zoning and distribution pattern of the metals. The uptake of lead and cadmium was 1.88 and 1.23 &micro;g/g in spring, and 1.42 and 0.79 &micro;g/g in fall, respectively. Analysis of GIS maps showed that concentration and centralization of both metals reduced from East to West. According to Moran test and Gi* index, the distribution of the metals had a strong and hot cluster pattern that reveals the accumulation and closeness of high-density polluted areas. Finally, it can be stated that the pollution of the eastern part of the Caspian Sea (Bandar Turkman and Khajeh-nafs) is higher than permissible international standard limits. تجمع زیستی, دریای خزر, فلز سنگین, کفال طلایی Pollution, Bioaccumulation, Caspian Sea, Liza aurata, Heavy metals, GIS 101 115 http://jae.hormozgan.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-231-1&slc_lang=fa&sid=1 Mostafa Bagheri Tavani مصطفی باقری توانی mostafa.bagheri@toniau.ac.ir 10031947532846005317 10031947532846005317 Yes باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان، تنکابن Mehrnoush Norouzi مهرنوش نوروزی mnoroozi@toniau.ac.ir 10031947532846005318 10031947532846005318 No دانشگاه آزاد اسلامی واحد تنکابن