fa مطالعه تنوع ژنتیکی سگ ماهی جویباری Paraschistura nielseni (Nalbant and Bianco, 1998) رودخانه‌های شاپور (استان فارس)، دالکی و مند (استان بوشهر) با استفاده از نشانگرهای ریزماهواره تخصصي Special پژوهشي Research هدف تحقیق حاضر بررسی تنوع ژنتیکی سگ ماهی جویباری P‏araschistura nielseni رودخانه های شاپور (فارس)، دالکی و مند (بوشهر) با استفاده از نشانگر ریزماهواره (IC230، IC228، IC654، Bbar4 و Bbar7) بود. تعداد 90 قطعه ماهی (30 عدد از هر رودخانه) نمونه‌برداری شد. از پنج جایگاه ژنی در مجموع تعداد 124 الل برای هر سه رودخانه به دست آمد. متوسط الل مشاهده شده (Na) در رودخانه-های شاپور، دالکی و مند به ترتیب 4/8، 4/8 و 8 به دست آمد. نتایج حاصل از بررسی تنوع ژنتیکی نشان داد که میزان متوسط Ho 426/0 بود که مقدار متوسط آن در رودخانه های شاپور، دالکی و مند به ترتیب 461/0، 452/0 و 365/0 به دست آمد. متوسط هتروزیگوسیتی Ho و He برای تمامی مناطق به ترتیب 426/0 و 817/0 محاسبه گردید. بیشترین و کمترین میزان Ho به ترتیب برای جایگاه های IC654 (739/0) دالکی و IC228 (174/0) مند مشاهده شد. بررسی انحراف از تعادل هاردی- واینبرگ در رودخانه های شاپور در سه جایگاه IC230، IC654 و Bbar7، دالکی جایگاه IC230 و مند جایگاه IC654 تعادل برقرار بوده و در سایر جایگاه ها انحراف معنی داری مشاهده شد. شاخص Fst تنوع ژنتیکی درون جمعیتی بالا (98%) و میزان تمایز بین جمعیتی پایینی (2%) را نشان داد. دندروگرام UPGMA بر اساس فاصله ژنتیکی ترسیم شده و جمعیت های رودخانه های شاپور و دالکی از هم جدا نشده اما احتمالا جمعیت رودخانه مند از جمعیت های دو رودخانه دیگر جدا شده است. Paraschistur anielseni is one of the main species of Paraschistura genus that is distributed in freshwater rivers which drain into the Persian Gulf. There has not been any study on genetic diversity of this species yet. In this investigation, 90 samples were collected from the rivers Shapour, Dalaki (Fars province) and Mand (Bushehr province) (30 samples per river) to investigate their population structure. A total of five microsatellite loci and three populations were used. Of the five loci, a total of 124 allels were obtained for all three rivers. The lowest and highest allele number were observed in the loci Bbar4 (5alleles) in Mand river and the lociIC654 (12 alleles) in Shapour river. Average observed allele (Na) in the rivers Shapour, Dalaki and Mand were 8.4, 8.4 and 8, respectively. Average genetic diversity was determined 0.462 Ho, which was separately 0.461, 0.452 and 0.365 for Shapour, Dalaki and Mand rivers, respectively. The highest Ho (0.739) and the lowest Ho (0.174) were observed in the locus IC654 (Dalaki) and the locus IC228 (Mand).The expected and observed mean heterozygosity were 0.426 and 0.817. The analysis of molecular variance revealed a high genetic diversity (98%) within investigated populations and a low distinction between populations (2%). Approximately, all loci showed deviation from Hardy-Weinberg equilibrium (HWE). According to UPGMA cluster analysis, based on genetic distance, populations of Shapour and Mond rivers were not separate, but possibly the population of Dalaki River is separate from populations of the two other rivers. تنوع ژنتیکی, ریزماهواره, چند شکلی, سگ ماهی جویباری Paraschistur anielseni, Genetic diversity, Microsatellite, polymorphism 71 79 http://jae.hormozgan.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-8&slc_lang=fa&sid=1 Amoeei khozani Elahe الهه عمویی خوزانی e.amooee67@gmail.com 100319475328460041 100319475328460041 Yes Ali Shabani علی شعبانی 100319475328460042 100319475328460042 No Hamed Kolangi Miandare حامد کلنگی میاندره 100319475328460043 100319475328460043 No