fa تأثیر فاکتورهای غیرزیستی در حذف ترکیبات معدنی به منظور خالص‌سازی پلیمر کیتین از پوسته‌ی خرچنگ شناگر آبی (Portunus segnis) خلیج‌فارس تخصصي Special پژوهشي Research فاکتورهای مختلفی در حذف ترکیبات معدنی از پوسته‌ی سخت‌پوستان مؤثر می‌باشند. در این مطالعه فاکتورهای مؤثر در حذف ترکیبات معدنی کیتین به‌دست‌آمده از پوسته‌ی خرچنگ Portunus segnis مورد بهینه‌سازی قرار گرفت. نتایج به‌دست‌آمده نشان داد که بهترین بازده حذف ترکیبات معدنی با استفاده از اسید کلریدریک به&not;دست آمد (94/0&plusmn; 05/99). برخی از اسیدهای آلی (اسید استیک و اسید لاکتیک و ترکیبی از آن‌ها) قابلیت جانشین شدن اسیدهای غیر آلی در این مرحله را از خود نشان دادند. به‌طورکلی افزایش غلظت اسید (تا 10%)، نسبت پودر به اسید (تا 1:20)، دما (تا 50 درجه سانتی‌گراد) و زمان فرایند (تا 1 ساعت) با افزایش بازده (افزایش درصد حذف ترکیبات معدنی) ارتباط مستقیم دارند؛ اما از طرف دیگر افزایش این فاکتورها از مقادیر مذکور تنها باعث افزایش هزینه و اثرات منفی روی کیتین می‌شود. استفاده از روش‌هایی مانند ماکروویو و شیکر باعث صرفه‌جویی در زمان در جهت رسیدن به بهترین بازده می‌گردد. کاهش اندازه‌ی ذرات پودر با افزایش بازده حذف ترکیبات معدنی ارتباط مستقیم دارد. بهینه‌سازی روش استخراج مواد می‌تواند باعث بالا بردن سطح کیفیت ترکیبات و ذخیره‌ی انرژی، زمان و سرمایه گردد. Different factors are involved in the removal of inorganic compounds from the shells of crustaceans. In this study, different effective factors were optimized for the removal of inorganic compounds from the chitin of crab shell <em>Portunus segnis</em>. The best yields were obtained with hydrochloric acid (99.05 &plusmn; 0.94). Some organic acid (acid acetic, acid lactic and mixture of them) showed a good potential for inorganic acid substitution for removal of inorganic compounds. In general, an increase in the concentration of acid (up to 10%), ratio powder to acid (w/v)(up to 1:20), temperature (up to 50^&deg;C) and time (up to 1h) were associated with the increased the efficiency of this process but excessive amounts of these factors increase the costs and cause negative effects on the chitin structure. Microwave and shakers save time in order to achieve the best efficiency. Moreover, reducing the sample size of powder was correlated with the efficiency increase of the removal of inorganic compounds. The optimization of the extraction method can increase the quality of substance and save the energy, time and cost. بهینه سازی, ترکیبات زیست فعال, سخت پوستان Crustaceans, Optimization, Biomaterials compounds 55 65 http://jae.hormozgan.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-320-1&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Sadegh Khakshoor محمد صادق خاکشور mskh.mbio@yahoo.com 10031947532846009660 10031947532846009660 No Department of marine biology, Faculty of Biological Sciences, Shahid Beheshti University, G. C, Tehran, Iran. گروه زیست‌شناسی و زیست فناوری دریا و آبزیان، دانشکده‌ی علوم زیستی و فناوری، دانشگاه شهید بهشتی، تهران Jamileh Pazooki جمیله پازوکی pazooki2001@yahoo.com 10031947532846009661 10031947532846009661 Yes Department of marine biology, Faculty of Biological Sciences, Shahid Beheshti University, G. C, Tehran, Iran. گروه زیست‌شناسی و زیست فناوری دریا و آبزیان، دانشکده‌ی علوم زیستی و فناوری، دانشگاه شهید بهشتی، تهران