fa تاثیر فعالیتهای انسانی بر غلظت فلزات سنگین (Ni، Zn، Pb و Fe) در رسوبات سطحی مصب رودخانه شور، شرق بندرعباس تخصصي Special پژوهشي Research <p>فلزات سنگین به علت اثرات سمی در محیط، تجمع زیستی در گونه‌های مختلف آبزیان و ایجاد بزرگنمایی زیستی در زنجیره‌های غذایی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار هستند. از این‌رو فلزات نیکل، روی، سرب و آهن در رسوبات سطحی مصب رودخانه شور به-منظور تعیین غلظت و ارزیابی وضعیت آلودگی، مورد بررسی قرار گرفته‌اند. لذا، برای تعیین درجه آلودگی و کیفیت زیست‌محیطی رسوبات منطقه، شاخص‌هایی همچون ضریب غنی‌شدگی و درجه آلودگی اصلاح‌شده برای هر یک از ایستگاه‌های نمونه‌برداری و منطقه مورد مطالعه برآورده شده است. میانگین غلظت‌های این فلزات با میانگین آنها در مناطق دیگر مقایسه شده است، که نشان داد نیکل و روی مقادیر بیشتری را نسبت به اکثر مناطق دیگر داشتند، ولی سرب دارای مقادیر کمتری بود. نتایج حاصل از EF نشان‌دهنده تجمع پایین نیکل در رسوبات سطحی منطقه است، و روی در ایستگاه‌های مختلف دارای درجات متفاوت غنی‌شدگی می‌باشد، که آن را می‌توان به تاثیر عوامل انسان‌زاد علاوه بر منشاء طبیعی آنها نسبت داد. در حالی‌که سرب فاقد غنی‌شدگی است و هیچ‌گونه آلودگی انسان‌زادی را مطرح نمی‌نماید. بر اساس شاخص mCd، ناحیه مورد مطالعه از نظر کیفیت زیست‌محیطی، در تمامی نقاط نمونه‌برداری، در زمره مناطق غیرآلوده تا آلودگی بسیار اندک است. به‌عبارت دیگر، این شاخص مبین وضعیت عمومی بسیار پایین آلودگی در رسوبات منطقه به فلزات سنگین مورد بررسی است. با این وجود به دلیل توسعه سریع شهرنشینی و صنعتی بندرعباس، پایش آلودگی فلزات سنگین در منطقه مطالعاتی به سبب اهمیت اکولوژیکی آن به‌صورت مداوم ضروری می-باشد.</p> <p>Toxicity of trace metals in the environment, bioaccumulation in aquatic environments and in food chains are of great importance.This study concentrates on the distribution patterns of some heavy metals (Pb, Ni, Zn and Fe) in surface sediments of Shoor River estuary to obtain an overall classification for the origins of the metals in the studied area. In order to determine the degree of Contamination and environmental quality of region sediments, indexes such as the Enrichment Factor (EF) and Modified degree of Contamination (mCd) for each of the sampling stations applied.The results of EF represented the low accumulation of Ni in the surface sediments of region, and Zn in different stations have different degrees of enrichment, which can be attributed to the influence of anthropogenic factors. While, Pb was no enrichment and did not pose anthropogenic contamination. According to mCd, study area in terms of environmental quality, in all sampling stations was in order to uncontaminated until very slight contamination areas. This study revealed that on the basis of computed indexes,Shoor River estuary was classified as very low contamination estuary. Nevertheless, due to rapid urbanization and industrial development of Bandar Abbas, monitoring of heavy metals contamination in the study area due to its ecological importance is necessary.</p> آلودگی, فلزات سنگین, خلیج‌فارس, مصب Shoor River estuary, heavy metals, indexes, Environmental contamination, Persian Gulf 38 48 http://jae.hormozgan.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-31-1&slc_lang=fa&sid=1 mehrshad bahador مهرشاد بهادر mehrshadbahador@gmail.com 10031947532846002661 10031947532846002661 Yes abbas moradi عباس مرادی 10031947532846002662 10031947532846002662 No University of Hormozgan دانشگاه هرمزگان Abolfazl Naji ابوالفضل ناجی 10031947532846002663 10031947532846002663 No University of Hormozgan دانشگاه هرمزگان Mohsen Dehghani محسن دهقانی 10031947532846002664 10031947532846002664 No University of Islamic Azad of Bandar Abbas دانشگاه آزاد اسلامی واحد بندرعباس