fa جداسازی و ارزیابی فعالیت سیتوتوکسیک و آنتی‌اکسیدانی متابولیت‌های زیست‌فعال اکتینوباکتری‌های قابل‌کشت در رسوبات خلیج‌فارس تخصصي Special پژوهشي Research غربالگری باکتری‌های مولد ترکیبات زیست فعال نخستین گام در برنامه اکتشاف دارو از این منابع می‌باشد. هدف از پژوهش حاضر دستیابی به اکتینوباکتری&not;های مولد ترکیبات سیتوتوکسیک و آنتی‌اکسیدان از رسوبات خلیج‌فارس و ارائه فرایندی برای جداسازی انتخابی اکتینوباکتری&not;های دریایی با به‌کارگیری ترکیبی از هفت تیمار و شش محیط کشت بود. در کل 396 جدایه اکتینوباکتری از 12 نمونه رسوب جداسازی شد. تیمار حرارت دادن و محیط کشت 6M به ترتیب با جداسازی 59/34% و 82/32% از جدایه&not;های اکتینوباکتری بالاترین عملکرد را نشان دادند. نتایج شناسایی اولیه، حضور غالب جدایه‌های شبیه به Streptomyces را در تمام ایستگاه&not;های موردبررسی نشان داد. بررسی الگوی پراکنش جدایه&not;های Streptomyces فراوانی وابسته به عمق آن‌ها را در رسوبات تأیید نمود. الگوی فعالیت آنتی‌اکسیدانی نشان داد 45/27% از متابولیت&not;های استخراج‌شده در غلظت g/ml&micro;1250 قادر به مهار 90% رادیکال‌های آزاد DPPH بودند. میزان IC50 این متابولیت&not;ها در محدودهg/ml &micro; 411 تا 670 متغیر بود. الگوی فعالیت سیتوتوکسیک نشان داد90/54% از جدایه‌ها دارای &ge; LC50 &micro;g/ml1000 در مقابل لارو آرتمیا بودند. میزان LC50 متابولیت&not;های تولید شده توسط 12 جدایه برتر در محدوده g/ml&micro; 3/236 تا 2/565 متغیر بود. نتایج به‌دست‌آمده حضور گسترده اکتینوباکتری&not;های مولد ترکیبات آنتی‌اکسیدان و سیتوتوکسیک در رسوبات خلیج‌فارس را تأیید نمود. همچنین جدایه&not;های برتر می&not;توانند به‌عنوان گزینه&not;های مناسبی جهت ادامه مطالعات اکتشاف ترکیبات طبیعی مطرح گردند. Screening bacteria for bioactive compounds is the first step in the drug discovery programs. The aim of the present research was to achieve cytotoxic and antioxidant metabolites from actinobacteria of Persian Gulf sediments and to investigate the effects of combinations of seven treatments and six isolation media on the selective isolation process. A total of 395 actinobacterial isolates were collected from 12 sediment samples. Heat treatment and M₆medium were exhibited maximum efficiency of 34.59% and 32.82% isolation, respectively<span dir="RTL">.</span> Preliminary characterization results revealed the dominant distribution of <em>Streptomyces</em> like isolates in all investigated stations. <em>Streptomyces</em> isolates distribution followed a depth dependent frequency pattern. Approximately, 27.45% of the examined isolates could scavenge 90% of DPPH radicals in 1250 &micro;g/ml final concentration. Exudated metabolites of potent isolates could scavenge DPPH radicals with IC50 ranges from 411 to 670 <span dir="RTL">&micro;</span>g/ml. The results of cytotoxic activity showed that 54.9% of examined isolates exhibited LC₅₀lower than 1000<span dir="RTL">&micro;</span>g/mL against Artemia cells_.Extracted metabolites from 12 potent isolates exhibited LC₅₀ range from 236.3 to 565.3 <span dir="RTL">&micro;</span>g/ml. These results suggest the widespread distribution of the antioxidant and cytotoxic producing actinobacteria in Persian Gulf sediments and represent actinobacterial isolates as promising candidates for the discovery of microbial derived bioactive compounds. <span dir="RTL"></span> اکتینوباکتر, آنتی‌اکسیدان, خلیج‌فارس,سیتوتوکسیک Antioxidant activity, Cytotoxic activity, Marine actinobacteria, Persian Gulf 57 67 http://jae.hormozgan.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-301-3&slc_lang=fa&sid=1 Mohsen Gozari محسن گذری m_gozari@yahoo.com 10031947532846009631 10031947532846009631 No Department of Microbiology, College of Science, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Fars, Iran. گروه میکروبیولوژی، دانشکده علوم، پردیس علوم و تحقیقات فارس، دانشگاه آزاد اسلامی، فارس Nima Bahador نیما بهادر bahador1@iaushiraz.ac.ir 10031947532846009632 10031947532846009632 Yes Department of Microbiology, College of Science, Agriculture and Modern Technology, Shiraz Branch, Islamic Azad University, Shiraz, Iran. گروه میکروبیولوژی، دانشکده علوم، کشاورزی و فناوری‌های نوین، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز Amir Reza Jassbi امیر رضا جاسبی arjassbi@hotmail.com 10031947532846009633 10031947532846009633 No Medicinal and Natural Products Chemistry Research Center, Shiraz University of Medical Sciences, Shiraz, Iran. مرکز تحقیقات شیمی دارویی و گیاهی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز Mohammad sedigh Mortazavi محمد صدیق مرتضوی mseddiq1@yahoo.com 10031947532846009634 10031947532846009634 No Persian Gulf and Oman Sea Ecological Research Center, Iranian Fisheries Science Research Institute (IFSRI), Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Bandar Abbas, Tehran, Iran. پژوهشکده اکولوژی خلیج‌فارس و دریای عمان، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی Ebrahim Eftekhar ابراهیم افتخار eftekhar22@yahoo.com 10031947532846009635 10031947532846009635 No Molecular Medicine Research Center, Hormozgan Health Institute, Hormozgan University of Medical Sciences, Bandar Abbas, Iran. مرکز تحقیقات پزشکی مولکولی، پژوهشکده سلامت هرمزگان، دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، بندرعباس، ایران