fa تأثیر سطوح مختلف روی بر ساختار ریخت‌شناسی اسپرم مارماهی دهان‌گرد خزری (Caspiomyzon wagneri) تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="RTL">مطالعه‌ی حاضر، با هدف بررسی تأثیر فلز روی بر شاخص‌های ریخت‌شناسی اسپرم مارماهی دهان‌گرد خزری صورت پذیرفت. برای این منظور، اسپرم‌ها در سه تیمار زمانی؛ 3 دقیقه، 3 ساعت و 36 ساعت، در شرایط آزمایشگاه تحت تأثیر غلظت‌های 01/0، 1/0، 1، 10، 100 و 1000 میلی‌گرم در لیتر از فلز روی قرار گرفتند. نتایج نشان داد، تخریب ساختار اسپرم تحت تأثیر روی، شامل افزایش طول، عرض و سطح سر، تخریب تاژک و تا حدودی قطع تاژک بود که با افزایش غلظت و یا افزایش زمان مواجهه اثرات تخریبی شدیدتر می‌گردد. زمانی که مواجهه با آلاینده‌ از زمان مشخصی (3 دقیقه)، به&not;منظور شبیه‌سازی تجمع فلز روی در بافت گناد، فراتر رفت، اثرات تخریبی سبب تغییر ساختار اسپرم به‌صورت کاهش طول و افزایش عرض سر و در نتیجه کاهش سطح سر، قطع کامل تاژک در تمام نمونه‌ها و تغییر شکل سر اسپرم از بیضی شکل به دایره‌ای شکل شد. بنابراین ورود آلاینده‌های مختلف از جمله روی به محل تکثیر طبیعی این ماهی، می‌تواند با ایجاد اثرات تخریبی در فاکتورهای ریخت‌شناسی اسپرم، در قابلیت لقاح اسپرم‌ها اثرات نامطلوبی گذاشته و نرخ لقاح و تخم‌گشایی را به‌صورت محسوسی کاهش دهد و بدین صورت تهدیدی جدی جهت بقای نسل این گونه‌ی نادر به حساب آید.</p> The present study was performed to investigate the effect of zinc on the sperm morphological indices of <em>Caspimyzon wagneri</em>. For this purpose, sperm were exposed to 0.01, 0.1, 1, 10, 100 and 1000 mg L^-1 Zn three minutes, three and 36 hours at in vitro condition. Based on the results, destruction of sperm&rsquo;s structure exposed to Zn showed an increase in the length, width and surface of sperm&rsquo;s head, flagella degradation and somewhat flagella breakage. These increased damaging effects were more visible by enhancing the concentration of Zn or the exposure time became. When exposure time to Zn exceeded the certain period of time (3 min) in order to simulation of Zn accumulation in testis tissue, the damage effects of sperm structure observed including head length reduction and head width increase (reduction of sperm&rsquo;s head surface), complete cutting of flagella at all samples and deformation of the sperm&rsquo;s head from oval to circular. These changes became visible during 36 hours of exposure to Zn. Therefore, the presences of pollutants including Zn in natural reproduction grounds of this species can cause adverse effects on sperm function, fertilization and hatching rate by damaging the sperm morphology, and consequently threat the generation survival of this rare species.<p></p> اسپرم, ریخت‌شناسی, فلزات سنگین, لقاح, مارماهی دهان‌گرد Caspian lamprey, Morphological indices, Sperm, Zinc 31 40 http://jae.hormozgan.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-71-3&slc_lang=fa&sid=1 Maryam Nasrolah Pourmoghadam مریم نصرالله پورمقدم pourmoghadamm@yahoo.com 10031947532846009832 10031947532846009832 No Department of Fisheries, Faculty of Natural Resources, University of Tehran, Karaj, Iran گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج Soheil Eagderi سهیل ایگدری soheil.eagderi@ut.ac.ir 10031947532846009833 10031947532846009833 Yes Department of Fisheries, Faculty of Natural Resources, University of Tehran, Karaj, Iran گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج Bagher Mojazi Amiri باقر مجازی امیری bmamiri@ut.ac.ir 10031947532846009834 10031947532846009834 No Department of Fisheries, Faculty of Natural Resources, University of Tehran, Karaj, Iran گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج Hadi Poorbagher هادی پورباقر poorbagher@ut.ac.ir 10031947532846009835 10031947532846009835 No Department of Fisheries, Faculty of Natural Resources, University of Tehran, Karaj, Iran گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج Nima Nemati Mobin نیما نعمتی مبین soheil.eagderi@yahoo.com 10031947532846009836 10031947532846009836 No Department of Fisheries, Faculty of Natural Resources, University of Tehran, Karaj, Iran گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج