fa مقایسه نرخ انباشتگی فلزات سنگین سرب و کادمیوم در بی‌مهرگان کفزی و ماهی خیاطه (Alburnoides eichwaldii) در رودخانه تجن استان مازندران، ایران تخصصي Special پژوهشي Research <p>این مطالعه به منظور بررسی روند انتقال فلزات سنگین (کادمیوم و سرب) از آب به بی&not;مهرگان کفزی و ماهی خیاطه (A. eichwaldii) در فصول بهار و پاییز در 5 ایستگاه در رودخانه تجن استان مازندران انجام شد. میزان فلزات سنگین سرب و کادمیوم در نمونه‌های آب، بی‌مهرگان کفزی و بافتهای عضله و کبد ماهی خیاطه توسط دستگاه ICP-OES قرائت شد. نتایج نشان داد که اختلاف معنی داری بین غلظت این فلزات در فصول و ایستگاه های مختلف در آب و بی مهرگان کفزی دیده نشد (p>0.05). در بی مهرگان کفزی میانگین غلظت فلز سرب در فصول بهار و پاییز به ترتیب 381/58&plusmn;815/64 و 48/71&plusmn;74/67 و فلز کادمیوم 32/3&plusmn;249/5 و 53/4&plusmn;148/7 میکروگرم بر گرم وزن خشک بود. بیشترین و کمترین میزان فلز سرب در بافت عضله ماهی 04/2 و 471/0 میکروگرم بر گرم وزن خشک بوده که در ایستگاه اول دارای اختلاف معنی&not;داری با ایستگاه پنجم بود .(p<0.05) بیشترین و کمترین غلظت فلز کادمیوم در عضله ماهی به ترتیب 006/0 و 002/0 میکروگرم بر گرم وزن خشک به دست آمد .(p<0.05) در مطالعه حاضر، میزان انباشتگی فلزات سنگین سرب و کادمیوم در بی&not;مهرگان کفزی بیشتر از عضله ماهی خیاطه است (p<0.05). روند انتقال فلزات سنگین در طول زنجیره غذایی مشخص گردید که تجمع فلزات سنگین با افزایش سطح غذایی روند معکوسی نشان می&not;دهند و میزان فلزات سنگین در بی&not;مهرگان کفزی بیشتر از بافت&not;های مورد بررسی ماهی خیاطه بوده است.</p> This study was performed to determine the trends of heavy metals transfer (cadmium and lead) from water to macroinvertebrates and the fish species, <em>Alburnoides eichwaldii </em>in 5 stations in the Tajan River in autumn and spring. Concentrations of lead and cadmium heavy metals in water samples, benthic invertebrates, and liver and muscle tissues of fish were determined by the ICP-OES instrument. The results showed no significant differences in metals concentrations in water and macroinvertebrates among different seasons and stations (p>0.05). In macroinvertebrates, the concentrations of lead and cadmium in dry weight were 64.815<span dir="RTL">&plusmn;</span>58.381 and 5.249<span dir="RTL">&plusmn;</span>3.32 &micro;g/g in spring, respectively, &nbsp;and 67.74<span dir="RTL">&plusmn;</span>71.49 and 7.148<span dir="RTL">&plusmn;</span>4.53 &micro;g/g in autumn, ][respectively<span dir="RTL">.</span> The highest and lowest concentration of lead in the muscle of <em>A. eichwaldii</em> was 2.04 and 0.471, respectively, and was significantly different between stations 1 and 5 (p<0.05). The highest concentration of cadmium in the muscle of <em>A. eichwaldii</em>&#39;s was 0.006 and the lowest was 0.002 and was significant among stations (p<0.05). The results showed that bioaccumulation of heavy metals (Pb, Cd) in macroinvertebrates was significantly higher than the accumulated metals in <em>A. eichwaldii</em>&#39;s muscle (p<0.05).<span dir="RTL">&nbsp;</span>Moreover, the accumulation of heavy metals showed a reversible trend with increasing food levels in the food chain and the number of heavy metals in macroinvertebrates was greater than that of fish.<span dir="RTL"></span><p></p> بی‌مهرگان کفزی, رودخانه تجن, سرب, کادمیوم, ماهی خیاطه Alburnoides eichwaldii, Tajan River, Cd, Pb, macroinvertebrates 119 128 http://jae.hormozgan.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-343-2&slc_lang=fa&sid=1 Mahdiye Hasani مهدیه حسنی mahdie.hasani@gmail.com 10031947532846009984 10031947532846009984 No Department of Fisheries, Sari Agricultural Sciences and Natural Resources گروه شیلات، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری Hossein Rahmani حسین رحمانی shemaya1975@yahoo.com 10031947532846009985 10031947532846009985 Yes Department of Fisheries, Sari Agricultural Sciences and Natural Resources گروه شیلات، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری Khosrow Janikhalili خسرو جانی خلیلی janikhalili1@yahoo.com 10031947532846009986 10031947532846009986 No Department of Fisheries, Sari Agricultural Sciences and Natural Resources گروه شیلات، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری Dariush Moghaddas داریوش مقدس dara_niaki@yahoo.com 10031947532846009987 10031947532846009987 No Department of Environment Mazandaran Province اداره کل حفاظت محیط‌زیست مازندران