fa اثرات زیستی آب‌های آلوده به سورفاکتانت بر اکوسیستم‌های آبی: غلظت‌های مؤثر بر رنگیزه‌های فتوسنتزی و سیستم دفاع آنتی‌اکسیدانی در Lemna minor تخصصي Special پژوهشي Research سورفاکتانت‌های آنیونی با توجه به ویژگیهای مطلوبی که دارند به طور گسترده در بسیاری از زمینه های تکنولوژی و پژوهشی مورد استفاده قرار می‌گیرند و یکی از عوامل مهم در آلودگی منابع آب به شمار می‌روند. حضور غلظت‌های بالای این ترکیبات در محیط‌های آبی باعث القا تنش اکسیداتیو و تغییرات فیزیولوژیک در آبزیان شده و حیات آنان را تهدید می‌کند. در پژوهش حاضر تأثیر غلظت‌های 0، 10 ، 20، 30 و 40 میلی‌گرم در لیتر از سورفاکتانت آنیونی آلکیل بنزن سولفونات خطی به مدت 7 روز بر پراکسیداسیون لیپیدها، فعالیت آنزیم کاتالاز، کاروتنوئید کل، محتوای فنلی، پرولین آزاد، غلظت کلروفیل کل و شاخص پایداری غشا در گیاه آبزی Lemna minor مورد بررسی قرار گرفت. مقادیر کلروفیل کل و کارتنووئید با افزایش غلظت سورفاکتانت کاهش یافت. بیشترین مقدار فنل کل و پرولین آزاد به ترتیب در&nbsp;<br> غلظت&not;های 20 و 40 میلی‌گرم در لیتر سورفاکتانت مشاهده گردید. همچنین با افزایش غلظت سورفاکتانت، شدت فعالیت آنزیم کاتالاز و پراکسیداسیون لیپیدها افزایش یافت و کمینه شاخص پایداری غشا در گیاهان تیمار شده با غلظت 40 میلی‌گرم در لیتر سورفاکتانت مشاهده شد. نتایج نشان داد که غلظت های بیش از 20 میلی‌گرم در لیتر سورفاکتانت به طور معنی‌داری باعث ایجاد سمیت در گیاه لمنا می&not;شود.&nbsp; Anionic surfactants are widely used in many fields of technology and research due to their favorable properties and are considered as one of the most important factors in contamination of water resources. The presence of high concentrations of these compounds in aquatic environments induces oxidative stress and physiological changes in aquatic animals and threatens their life. In this study, the effects of 7 days exposure to concentrations of 0, 10, 20, 30 and 40 mg/l of linear alkylbenzene sulfanate surfactant was studied on lipid peroxidation, the activity of catalase enzyme, total carotenoid phenolic content, free proline, total chlorophyll content and membrane stability index in <em>Lemna minor</em> plant. The results showed that with increasing LAS concentration, the total chlorophyll content and carotenoid were reduced. The highest total phenol and free proline were observed in concentrations of 40 and 20 mg/l surfactant, respectively. Also, by increasing the concentration of surfactant, the activity of the enzyme catalase and lipid peroxidation increased and the minimum &quot;membrane stability index&quot; was observed in treated plants with a concentration of 40 mg/l of LAS. Concentrations of more than 20 mg/l of LAS caused significant toxicity in the plant<em> Lemna minor</em><span dir="RTL">.</span> آلکیل بنزن, تنش اکسیداتیو, سورفاکتانت, سولفونات, Lemna minor Lemna minor, Alkylbenzene, Sulfanate, Surfactant, Oxidative stress 104 112 http://jae.hormozgan.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-625-1&slc_lang=fa&sid=1 Zahra Masoudian زهرا مسعودیان zahramasoodian@yahoo.com 100319475328460010083 100319475328460010083 Yes Department of Plant Sciences, Faculty of Natural Sciences, University of Tabriz, Tabriz, Iran گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز Seyed Yahya Salehi Lisar سید یحیی صالحی لیسار y_salehi@tabrizu.ac.ir 100319475328460010084 100319475328460010084 No Department of Plant Sciences, Faculty of Natural Sciences, University of Tabriz, Tabriz, Iran گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز Akbar Norastehnia اکبر نورسته نیا norasteh@guilan.ac.ir 100319475328460010085 100319475328460010085 No Department of Biology, Faculty of Sciences, University of Guilan, Rasht, Iran گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه گیلان، رشت