fa تبیین مفهوم مناطق ویژه و به ویژه حساس دریایی در کنوانسیون بینالمللی جلوگیری از آلودگی ناشی از کشتیها (MARPOL) تخصصي Special پژوهشي Research تجارت و حمل و نقل از طریق راههای دریایی از روزگاران قدیم تا به امروز دارای اهمیت و جایگاهی ویژه بوده است. از سوی دیگر، امروزه با افزایش حمل و نقل دریایی، آلودگی دریایی و در خطر قرار گرفتن محیط‌زیست دریایی به ویژه در مناطق حساس، بیش از پیش مطرح است. سازمان بین‌‌المللی دریانوردی (IMO) به عنوان نهاد متولی حفاظت از محیط‌زیست دریایی، کنوانسیون بینالمللی جلوگیری از آلودگی ناشی از کشتیها (MARPOL) را تدوین کرده است. در این پژوهش، با استفاده از روش کتابخانهای و شیوه توصیفی-استقرایی، اقدامات IMO در قالب MARPOL برای حفاظت از مناطق حساس دریایی مورد بررسی قرار گرفته است. بر اساس یافته‌های این پژوهش، IMO با تدوین MARPOL و گنجاندن مقررات نوآورانه برای شناسایی مناطق ویژه دریایی و سپس در سطحی بالاتر و با شناسایی مناطق به ویژه حساس دریایی، زمینه لازم را برای شناسایی و اقدامات حفاظتی از این مناطق فراهم آورده است. این امر به نوبه خود، باعث به وجود آمدن سازوکاری برای  پایداری اکوسیستم‌های منحصر به فرد و مناطق دریایی حساس شده است. Trade and transportation by sea have had a special importance and place from ancient times until today. On the other hand, today with the increase of maritime transport, marine pollution and endangering the marine environment, especially in sensitive areas, is more important than ever. The International Maritime Organization (IMO), as the body responsible for the protection of the marine environment, has drafted the International Convention for the Prevention of Pollution from Ships (MARPOL). In this research, using the library method and descriptive-inductive method IMO measures in the form of MARPOL for the protection of sensitive marine areas have been investigated. Based on the findings of this study, IMO, by formulating MARPOL and including innovative regulations for the identification of marine special areas and then at a higher level and by identifying particularly sensitive marine areas, has provided the necessary ground for the identification and protection of these areas. This has created a mechanism for the sustainability of unique ecosystems and sensitive marine areas. محیط‌زیست, مناطق ویژه دریایی, MARPOL , IMO Environment, IMO, Marine special areas, MARPOL 61 69 http://jae.hormozgan.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-678-1&slc_lang=fa&sid=1 Hamid Reza Akbarpour حمیدرضا اکبرپور hamidakbarpour172@gmail.com 10031947532846009997 10031947532846009997 No Department of Law, Qeshm Branch, Islamic Azad University, Qeshm, Iran گروه حقوق، واحد قشم، دانشگاه آزاد اسلامی، قشم، ایران Seyed Bagher Mirabasi سید باقر میرعباسی mirabbassi.bagher@gmail.com 10031947532846009998 10031947532846009998 Yes Department of Public Law, Faculty of Law and Political Science, University of Tehran, Tehran, Iran گروه حقوق عمومی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران Ehsan Kamrani احسان کامرانی eza47@yahoo.com 10031947532846009999 10031947532846009999 No Department of Fisheries Science, Faculty of Marine Science and Technology, University of Hormozgan, Bandarabbas, Iran گروه شیلات، دانشکده علوم و فنون دریایی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران