fa انباشت و ارزیابی خطر بهداشتی فلزات سنگین (سرب، کروم، مس و روی) در ماهی کپور معمولی (Cyprinus.carpio) و ماهی آمور (Ctenopharyngodon idella) رودخانه بشار یاسوج تخصصي Special پژوهشي Research هدف پژوهش حاضر تعیین غلظت و ارزیابی خطر سلامتی فلزات سرب، کروم، مس و روی در بافت عضله ماهی کپور معمولی (Cyprinus.carpio) و آمور (Ctenopharyngodon idella) در رودخانه بشار است. جهت بررسی غلظت فلزات در ماهیان و ارزیابی خطر بهداشتی مصرف آن‌ها، ۶۰ نمونه ماهی از رودخانه برداشت شد. پس از هضم اسیدی نمونه&not;ها، غلظت فلزات با دستگاه جذب اتمی تعیین گردید. برای ارزیابی خطر مصرف ماهیان رودخانه از شاخص حداکثر میزان مجاز مصرف روزانه، شاخص آلودگی فلزات (MPI)، ارزیابی خطر بهداشتی (HQ) و خطرپذیری کل (HI) فلزات استفاده شد. میانگین کلی غلظت فلزات کروم، سرب، روی و مس در ماهی کپور معمولی و آمور به ترتیب برابر (15/1، 15/5، 47/25 و 54/17) و (16/2، 74/6، 70/14 و 61/10) میلی&not;گرم بر کیلوگرم بود. میزان شاخص آلودگی فلزات و حداکثر میزان مجاز مصرف روزانه (CRlim) نشان داد آلودگی و خطر بهداشتی مصرف کپور معمولی به مراتب بیشتر از ماهی آمور می&not;باشد. میزان شاخص (HQ) برای هر دو ماهی کپور معمولی و آمور به ترتیب برابر 348/0 و 244/0 و همچنین مقدار (HI) هر دو گونه ماهی نیز کمتر از یک به دست آمد. بر این اساس، ادامه روند ورود آلاینده&not;های مختلف از فاضلاب‌های شهری، صنعتی و کشاورزی می&not;تواند ضمن تجمع عناصر سنگین در زنجیره غذایی این بوم&not;سازگان، سبب تهدید جدی برای سلامتی موجودات زنده و مصرف‌کنندگان آن‌ها گردد. The aim of this study was to investigate the concentration and evaluate the health hazard of heavy metals <strong><span dir="RTL">)</span></strong> Lead, Chromium, Copper, and Zinc<strong><span dir="RTL">(</span></strong> in muscle tissue of <em>Cyprinus carpio</em> and <em>Ctenopharyngodon idella </em>in Bashar River, Yasuj. In order to assess the concentration of metals in fish and the health risks of their consumption, 60 fish samples were taken in different parts of the river (before, in, and after Yasouj city), and after preparation and acid digestion of samples, the concentrations of these metals were determined by using atomic absorption spectroscopy. In order to assess the risk of fish consumption, Consumption Rate Limit (CR_lim)<strong><span dir="RTL">؛</span></strong>, Metal Pollution Index (MPI), Hazard Quotient (HQ), and Hazard risk (HI) of metals were used. The results showed that the average total concentration of Cr, Pb, Zn, and Cu in <em>Cyprinus carpio</em> and <em>Ctenopharyngodon idella </em>were (1.21&plusmn; 0.76, 2.83 &plusmn; 1.26, 36.1&plusmn;13.46 and 16.29 &plusmn;2.1) and (0.84&plusmn;0.68, 2.09&plusmn;1.48, 32.93&plusmn;8.06 and 9.57&plusmn;5.88) mg/kg, respectively. The amount of MPI, CR_lim, showed that contamination and health risk of consumption of <em>C. carpio</em> were significantly higher than <em>C. idella</em>. The results showed that the level of a health risk index for <em>C, carpio</em> and <em>C. idella </em>species were 0.348 and 0.244, respectively. Also, the amount of Hazard index (HI) in both fish species was less than one. According to the results although the concentration of metals in fish does not have a health risk for consumers, continuing the trend of entering various pollutants from urban, industrial, and agricultural wastewater into the river can lead to the accumulation of these elements in the food chain of the ecosystem<strong><span dir="RTL">,</span></strong> caused a serious threat to the health of living creatures and their consumers. آلودگی فلزات, رودخانه بشار, کپور معمولی, ماهی آمور Bashar River, Metal Pollution Index, Ctenopharyngodon idella, Cyprinus carpio 1 13 http://jae.hormozgan.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-644-2&slc_lang=fa&sid=1 Samar Mortazavi ثمر مرتضوی mortazavi.s@gmail.com 100319475328460010055 100319475328460010055 Yes Department of Environmental Science, Malayer University, Malayer, Hamedam, Iran گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران Masoud Hatami manesh مسعود حاتمی منش Masoud_hatami68@yahoo.com 100319475328460010056 100319475328460010056 No Department of Environmental Science, Malayer University, Malayer, Hamedam, Iran گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران