fa تعیین بیومارکرهای بیوشیمیایی سرم خون در ماهی (Neogobius melanostomus) برای ارزیابی تأثیر آلودگی سرب در خلیج گرگان تخصصي Special پژوهشي Research تحقیق حاضر، جهت مهیا کردن اطلاعات پایه ای از آسیب های فیزیولوژیکی (شاخص های بیوشیمیایی سرم) گاوماهی لکه دار در شرایط آزمایشگاهی و محیطی آلودگی سرب و در نهایت طراحی بیومارکرهای بیوشیمیایی سرم، جهت ردیابی آلودگی سرب در خلیج گرگان در تابستان 1397 انجام شد. در هردو شرایط، تأثیر آلودگی سرب روی پارامترهای بیوشیمیایی سرم گاوماهی لکه دار مورد بررسی قرار گرفت. علاوه بر سنجش پارامترهای بیوشیمیایی سرم، غلظتهای سرب در آب، رسوب و بافت کبد نمونه‌های ماهی نیز، آنالیز گردید. طبق نتایج، پارامترهای گلوگز، کورتیزول و ALT، یک همبستگی مثبت و معنی‌داری و پارامترهای پروتئین کل و ایمنوگلوبین M یک همبستگی منفی و معنی داری با آلودگی سرب کبد گاوماهیان در شرایط آزمایشگاهی نشان داد (05/0 &rlm;P<&lrm;&rlm;). در شرایط محیطی، آنزیم ALT یک همبستگی مثبت و معنی دار و مقادیر پروتئین کل و گلوکز خون یک همبستگی منفی و معنی داری با آلودگی سرب کبد گاوماهیان نشان داد (05/0 &rlm;P<&lrm;&rlm;). در نهایت پارامترهای پروتئین کل و ALT به دلیل همبستگی یکسان با سرب تجمع یافته در کبد در هر دو شرایط، به عنوان مؤثرترین و کارآمدترین بیومارکرهای بیوشیمیایی آلودگی سرب در گاوماهی لکه دار معرفی گردید. &nbsp;The present study was carried out to provide basic information on the physiological damages (biochemical indicators of serum) of Round Goby under laboratory and environmental conditions of lead pollution and finally the design of&nbsp; Biochemical biomarkers of lead pollution in the Gulf of Gorgan in the summer of 2018. In both conditions, the effect of lead contamination on biochemical indicators of serum of Round Goby was investigated. In addition to biochemical indicators of serum, lead levels in the liver, water, and sediments were also measured. According to the results, glucose, cortisol, and ALT parameters showed a positive and significant correlation with lead contamination of Round Goby liver, and total protein and immunoglobin M parameters showed a negative and significant correlation with lead contamination of Round Goby liver under laboratory conditions (P< 0.05), and under environmental conditions, ALT enzyme showed a positive and significant correlation with lead contamination of Round Goby liver, while serum total protein and glucose values showed a negative and significant correlation with lead contamination of Round Goby liver (P< 0.05). Finally<strong>, </strong>the protein levels due to a significant negative correlation and ALT due to a significant positive correlation with the liver lead levels in both environmental and laboratory conditions can be considered as the most effective and efficient biochemical biomarkers of lead in Round Goby<strong>.</strong> آلودگی سرب, بیومارکر بیوشیمیایی, خلیج گرگان, Neogobius biochemical biomarker, Gulf of Gorgan, lead contamination, Neogobius melanostomus 78 90 http://jae.hormozgan.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-720-1&slc_lang=fa&sid=1 Fakhriyeh Omidi فخریه امیدی fakhriyeh.omidi90@gmail.com 100319475328460010227 100319475328460010227 Yes Department of fisheris, Faculty of of Natural Resources, University of Gonbad Kavous, Gonbad Kavous, Iran گروه شیلات، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گنبد کاووس، گنبد کاووس، ایران Hojatollah Jafaryan حجت الله جعفریان hojat.jafaryan@gmail.com 100319475328460010228 100319475328460010228 No Department of fisheris, Faculty of of Natural Resources, University of Gonbad Kavous, Gonbad Kavous, Iran گروه شیلات، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گنبد کاووس، گنبد کاووس، ایران Rahman Patimar رحمان پاتیمار rpatimar@yahoo.com 100319475328460010229 100319475328460010229 No Department of fisheris, Faculty of of Natural Resources, University of Gonbad Kavous, Gonbad Kavous, Iran گروه شیلات، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گنبد کاووس، گنبد کاووس، ایران Mohammad Harsij محمد هرسیج m_harsij80@yahoo.com 100319475328460010230 100319475328460010230 No Department of fisheris, Faculty of of Natural Resources, University of Gonbad Kavous, Gonbad Kavous, Iran گروه شیلات، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گنبد کاووس، گنبد کاووس، ایران Hamed Paknejad حامد پاک نژاد hkolangi@gmail.com 100319475328460010231 100319475328460010231 No Department of fisheris, Faculty of of Natural Resources, Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Gorgan, Iran گروه شیلات، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی، گرگان، ایران