fa تبیین جایگاه سیاست گذاری فرهنگی در کاهش صید غیرمجاز در نوار ساحلی استان هرمزگان تخصصي Special پژوهشي Research تحقیق حاضر با هدف تبیین جایگاه مسائل فرهنگی- اجتماعی در وقوع صید غیرمجاز در استان هرمزگان &nbsp;با استفاده از فرایند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) در سال 1398 انجام شد. ابتدا، سلسله مراتب شاخص های عملکردی وقوع صید غیرمجاز از مطالعات پیشین استخراج گردید. سپس برای تکمیل پرسشنامه&not;های مقایسات زوجـی از رویکرد هیبریدی متشکل از دو قسمت متخصص محور (15 نفر از کارشناسان خبره سازمان شیلات ایران) و صیاد محور (15 نفر از صیادان معتمد با حداقل &nbsp;15 سال سابقه کار) استفاده شد که نمونه های آماری از طریق تکنیک گلوله برفی انتخاب شدند. از دیدگاه کارشناسان خبره، معیارهای اصلی (بر اساس وزن تخمینی) به ترتیبِ وضعیت اقتصادی (48 %)، ویژگی های منطقه ای استان هرمزگان (33/15 %)، مسائل مدیریتی (91/12 %)، فرهنگ جوامع صیادی (28/12 %) و مهارت‌های فردی افراد ساحل نشین (48/11 %) در بروز صید غیرمجاز دخیل هستند. همچنین در بین زیرمعیارها نیز بیکاری با 73/12 % و نگاه سهل گیرانه افراد به زندگی با 9/2% بیشترین و کمترین اهمیت را داشتند. در مقابل، صیادان اعتقاد داشتند که قریب به 60 درصد صید غیرمجاز به دلیل ویژگی های منطقه&not;ای استان (25/29 %) و مسائل مدیریتی (88/27 %) رخ می&not;دهد و بُعد فرهنگ با 92/10 % کمترین نقش را دارد. نتایج پژوهش حاضر می&not;تواند به مدیران اجرایی استان (و یا حتی سایر استان&not;های شیلاتی کشور) در سیاست&not;گذاری&not;ها و تصمیم&not;سازی&not;های آینده جهت کاهش صید غیرمجاز کمک نماید.&nbsp; <span dir="LTR"></span> This study was conducted to determine the priority of socio-cultural aspect on illegal fishing occurrence in Hormozgan province using analytic hierarchy process (AHP) in 2020.&nbsp; First, the hierarchy of performance indicators of illegal fishing occurrence was extracted from previous literature. Hereafter, a hybrid approach, which consisted of two sections namely expert-based (15 experts of the Iranian Fisheries Organization) and fisher-based (15 key informant fishermen who had at least 15 years of work experience), were used to gather the paired comparison data. Samples were selected through snow-ball sampling technique. Data analyses were done by SuperDecision software. According to the experts&rsquo; viewpoint, the priorities criteria on illegal fishing occurrence includes economic status (with 48% weight percentage), Area features of Hormozgan province (15.33%), management issues (12.91%), culture (12.28%), and personal skills (11.48%), respectively.&nbsp; Whereas, unemployment (12.73%) and nonchalant perspective to life (2.9%) had the maximum and minimum importance among the sub-criteria. Against, fishermen believed that nearly 60% of illegal fishing is occurred because of two criteria namely area features (29.25%) and management issues (27.88%), while the cultural aspect (with 10.92%) has the lowest priority. The results of the present study would be helpful to the executive managers of fisheries in Hormozgan province (or even others) to decision-making and implementing the operational measures to mitigate illegal fishing. خلیج‌فارس, سیاست گذاری فرهنگی, صید غیرمجاز, مدیریت صید Analytic hierarchy process, Persian Gulf, Cultural planning, Illegal fishing, fisheries management 35 45 http://jae.hormozgan.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-254-3&slc_lang=fa&sid=1 Abbasali Ghaiyoomi عباسعلی قیومی A_ghaiyoomi@iau-tnb.ac.ir 100319475328460010240 100319475328460010240 No Department of Management and planning of cultural affairs, Faculty of Management and Social Sciences, Islamic Azad University, North Tehran Branch, Tehran گروه امور فرهنگی- برنامه ریزی امور، دانشکده مدیریت و علوم اجتماعی، دانشگاه آزاد اسلامی تهران شمال، تهران Moslem Daliri مسلم دلیری Moslem.daliri@yahoo.com 100319475328460010241 100319475328460010241 Yes Fisheries Department, Faculty of Marine Science and Technology, University of Hormozgan, Bandar Abbas گروه شیلات، دانشکده علوم و فنون دریایی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس Farid Jahanshahloo1 فرید جهانشاهلو jahanshahloofarid@gmail.com 100319475328460010242 100319475328460010242 No Fishing Ports Office, Deputy of Fisheries and Fishing Ports, Hormozgan Fisheries Office, Bandar Abbas گروه امور فرهنگی- برنامه‌ریزی امور، دانشکده مدیریت و علوم اجتماعی، دانشگاه آزاد اسلامی تهران شمال، تهران