fa پایش آلایندگی رودخانه خرم‌رود-استان لرستان به کمک شاخص زیستی درشت‌بی‌مهرگان کفزی تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:IRANsans;"><strong>فعالیت‌های انسانی عامل اصلی آلودگی رودخانه‌ها است که همواره کیفیت آب رودخانه‌ها را تحت تأثیر قرار می‌دهند. در این مطالعه ساختار جمعیتی بزرگ بی‌مهرگان کفزی به‌عنوان شاخص زیستی به منظور ارزیابی کیفی آب رودخانه خرم‌رود مورد مطالعه قرار گرفت. برای این منظور تعداد 4 ایستگاه نمونه‌برداری در مسیر رودخانه انتخاب شده، پارامترهای فیزیکی و شیمیایی مورد بررسی قرار گرفته و نمونه‌برداری درشت‌بی‌مهرگان کفزی به‌صورت ماهانه در یک بازه زمانی یکساله (از دی ماه 1397تا آذر ماه 1398) در هر ایستگاه انجام شد. در مجموع تعداد 26 خانواده متعلق به 14 راسته از درشت‌بی‌مهرگان کفزی شناسایی شدند که خانواده‌های شیرونومیده، باتیده و سایکودیده به ترتیب دارای بیشترین فراوانی بودند. نتایج فاکتورهای فیزیوشیمیایی نشان داد کمترین و بیشترین دمای آب ثبت شده به ترتیب در آذر ماه 0.57&plusmn; 8.66 و در تیر ماه 0.57&plusmn; 23.66 درجه سانتی‌گراد، بالاترین میانگین اکسیژن محلول در اسفند ماه معادل 0.28&plusmn; 5.83&nbsp; میلی‌گرم بر لیتر در ایستگاه 1 و کمترین مقدار آن 0 میلی‌گرم بر لیتر در در ایستگاه 4 بود. مقدار pH با حداقل 0.86&plusmn; 6 در دی ماه و حداکثر 0.00 &plusmn; 8 در خرداد ماه ثبت گردید. میانگین تغییرات نیتریت در ایستگاه‌های مختلف، نوسان اندکی نشان داد اما در تمامی ایستگاه‌ها بالاتر از حد مجاز بود. بیشترین مقدار نیترات در ایستگاه 3 در خردادماه معادل 5.77&plusmn; 36.66&nbsp; و کمترین آن در ایستگاه 1 در آذرماه معادل0.00 &plusmn; 2 میلی‌گرم بر لیتر ثبت شد. بررسی تغییرات فصلی تراکم موجودات شناسایی شده نیز نشان‌دهنده تراکم حداکثری در فصل پاییز و تراکم حداقلی در فصل زمستان بود. نتایج تغییرات شاخص‌های کیفی (BMWP ،ASPT) و شاخص‌های غنا و تنوع (شانون- وینر، مارگالف) بر اساس درشت‌بی‌مهرگان کفزی نشان داد آب رودخانه خرم‌رود در طبقه آب‌های با آلودگی متوسط قرار دارد.</strong></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:Times New Roman;"><strong><span lang="EN" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:107%"><span style="color:black">Human activities are the main cause of river pollution that continuously affect the water quality of the rivers.</span></span></span> <span lang="EN" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:107%"><span style="color:black">In this study, the population structure of macroinvertebrates was investigated as a biological indicator for water quality in the Khorram-rud River.</span></span></span> <span style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:107%"><span style="color:black">For this purpose, a number of </span></span></span><span lang="EN" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:107%"><span style="color:black">4 stations were selected and some physicochemical parameters along with macroinvertebrates sampling were done monthly for 12 months (December 2018- November 2019)</span></span></span><span style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:107%"><span style="color:black"> in each station</span></span></span><span lang="EN" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:107%"><span style="color:black">. Totally 26 families in 14 orders of macroinvertebrates with the domination of families Chironomidae, Baetidae, and Tricorythidae, respectively were found. The results of physicochemical factors showed that the lowest and highest water temperatures recorded were 8.66 &plusmn; 0.57 in December and 23.66 &plusmn; 0.57 in July, respectively, the maximum average dissolved oxygen in March 5.83 &plusmn; 0.28 mg/l&nbsp; in the station (1), and the minimum was 0/00 mg/l in a station(4). pH value recorded with a minimum of 6 &plusmn; 0.86 in January and a maximum of 8 &plusmn; 0</span></span></span><span style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:107%"><span style="color:black">/00</span></span></span><span lang="EN" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:107%"><span style="color:black"> in June. The average change of nitrite in different stations showed a slight fluctuation but was higher than the allowable limit in all stations. The highest amount of nitrate in a station (3) in June was 36.66 &plusmn; 5.77 and the lowest in a station (1) in December recorded as 2 &plusmn; 0/00 mg/l. The seasonal variations in density of macroinvertebrates indicate the maximum density in autumn and the minimum density in winter. The results based on (BMWP, ASPT) and richness and diversity indices (Shannon-Weiner, Margalef) indicated that the Khorram-rud river water is in the contaminated water class.</span></span></span></strong></span><span dir="RTL"></span></div> ارزیابی زیستی, پارامترهای فیزیکوشیمیایی, بی‌مهرگان کفزی, رودخانه خرم‌رود, BMWP, ASPT Biological evaluation,Physicochemical parameters, Benthic invertebrates, Khorram-rud river, BMWP, ASPT 78 93 http://jae.hormozgan.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-766-1&slc_lang=fa&sid=1 paria darvishi پریا درویشی paria.darvishi@ut.ac.ir 100319475328460011021 100319475328460011021 No Department of Fisheries, Faculty of Natural Resources, University of Tehran, Karaj, Iran. دانشگاه تهران arash javanshir آرش جوانشیر arashjavanshir@ut.ac.ir 100319475328460011022 100319475328460011022 Yes Department of Fisheries, Faculty of Natural Resources, University of Tehran, Karaj, Iran. دانشگاه تهران soheil eagderi سهیل ایگدری soheil.eagderi@ut.ac.ir 100319475328460011023 100319475328460011023 No Department of Fisheries, Faculty of Natural Resources, University of Tehran, Karaj, Iran. دانشگاه تهران manoochehr nasri منوچهر نصری nasri.m@lu.ac.ir 100319475328460011024 100319475328460011024 No Department of Fisheries Sciences and Engineering, Faculty of Agriculture and Natural Resources, Lorestan University, Khorramabad, Iran دانشگاه لرستان