دوره 15، شماره 3 - ( پاییز 1404 )
جلد 15 شماره 3 صفحات 44-32 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Seasonal ecological patterns and environmental drivers of phytoplankton assemblages in Dorudzan reservoir. J. Aqua. Eco 2025; 15 (3) :32-44
URL: http://jae.hormozgan.ac.ir/article-1-1152-fa.html
URL: http://jae.hormozgan.ac.ir/article-1-1152-fa.html
زمان پور مهرداد، باشی ازغدی ناصر، صداقت فاطمه. الگوهای زیستبومی فصلی و پیشرانهای محیطی اجتماع فیتوپلانکتونها در دریاچهی درودزن. مجله بوم شناسی آبزیان. 1404; 15 (3) :32-44
چکیده: (479 مشاهده)
در این پژوهش، تغییر فصلی و ساختار اجتماع فیتوپلانکتونها، و عاملهای محیطی مؤثر بر پویایی آنها در دریاچهی درودزن بررسی شده است. این دریاچه منبع حیاتی آب شیرین استان فارس است که آب آشامیدنی بیش از 2/1 میلیون نفر از ساکنان را فراهم میآورد، و تعادل زیستبومی آن کیفیت آب را تضمین خواهد کرد. نمونهبرداری از پلانکتونهای گیاهی و جانوری در چهار فصل، از 9 ایستگاه و در 5 ژرفا (صفر تا 4 متر) انجام شد. در این پژوهش یکساله، 43 سرده (جنس) فیتوپلانکتون در شش شاخه شناختهشدند. میانگین تراکم کل آنها از کمینهی ۱۴۶±۱۰۷۳ سلول در لیتر در تابستان، تا بیشینهی ۱۴۰۷±۸۱۰۱ سلول در لیتر در بهار متغیر بود. اوجهای فصلی فراوانی فیتوپلانکتونها پیوند نزدیکی با افزایش دمای آب (°C 9 در زمستان تا °C 26 در تابستان)، شدت نور و اندازهی مواد مغذی، بهویژه نیتروژن و فسفر داشت. گروه غالب در همهی فصلها مایزوزوا (تقریبا 45 درصد از کل فیتوپلانکتونها) بود، و پس از آن سیانوباکتریا، کلروفایتا، و اوکروفایتا بهترتیب در پاییز، زمستان و تابستان فراوانترین بودند. تحلیلهای آماری همبستگی معنیداری میان زیتودهی فیتوپلانکتون و سنجههای محیطی مانند pH (محدودهی 7.2 تا 8.4)، اکسیژن محلول (8.3 تا 10.8 میلیگرم در لیتر)، و غلظت مواد مغذی نشان داد. چَرای زئوپلانکتونها و ماهیها نیز جمعیت فیتوپلانکتونها را تعدیل کرد، بهطوری که کاهش ۳۰ درصدی در تراکم فیتوپلانکتونها در دورههای افزایش فعالیت زئوپلانکتونها در پایان تابستان دیده شد. در مجموع، یافتهها بر تأثیر عاملهای زیستی و نازیستی بر پویایی فیتوپلانکتونها تاکید میکند، و اهمیت پایش پیوستهی بومشناختی را برای مدیریت کیفیت آب برجسته میسازد. در شرایطی که تغییر بزرگ آبوهوایی و تاثیرهای انسانی اثرهای تخریبکننده بر زیستبوم آبی دریاچهی درودزن میگزارد، این دادهها به یافتن راهبردهای پایدار برای حفاظت از آن کمک خواهد کرد.
فهرست منابع
1. Abdoli, A., 2010. Fishes of the inland waters of Iran. Iranshenasi Publications, 272 p.
2. Amorim, C. A. and do Nascimento Moura, A., 2021. Ecological impacts of freshwater algal blooms on water quality, plankton biodiversity, structure, and ecosystem functioning. Science of the Total Environment, 758, p. 143605. [DOI:10.1016/j.scitotenv.2020.143605]
3. APHA. 2005. Standard methods for the examination of water and wastewater (21st ed.). American Public Health Association, American Water Works Association, Water Environment Federation, Washington DC.
4. Avagyan, A. B., 2011. Water global recourse management through the use of microalgae addressed to sustainable development. Clean Technologies and Environmental Policy, 13, pp. 431-445. [DOI:10.1007/s10098-010-0321-5]
5. Bellinger, E. G. and Sigee, D. C., 2010. Freshwater algae: Identification and use as bioindicators. John Wiley & Sons, 285 p. http://dx.doi.org/10.1002/9780470689554. [DOI:10.1002/9780470689554]
6. Brodersen, J., Nicolle, A., Nilsson, P. A., Skov, C., Brönmark, C. and Hansson, L., 2011. Interplay between temperature, fish partial migration and trophic dynamics. Oikos, 120 (12), pp. 1838-1846. [DOI:10.1111/j.1600-0706.2011.19433.x]
7. Egge, J. K., 1998. Are diatoms poor competitors at low phosphate concentrations? Journal of Marine Systems, 16 (3-4), 191-198.
https://doi.org/10.1016/S0924-7963(97)00113-9 [DOI:10.1016/S0924-7963(97)00113-9.]
8. Falkowski, P. G., Barber, R. T. and Smetacek, V., 1998. Biogeochemical controls and feedbacks on ocean primary production. Science, 281(5374), pp.200-206.
https://doi.org/10.1126/science.281.5374.200 [DOI:10.1126/science.281.5374.200.]
9. Froneman, P., 2001. Seasonal changes in zooplankton biomass and grazing in a temperate estuary, South Africa. Estuarine, Coastal and Shelf Science, 52, pp.543-553. [DOI:10.1006/ecss.2001.0776]
10. Helbling, E. W., Villafane, V., Ferrario, M. and Holm-Hansen, O., 1992. Impact of natural ultraviolet radiation on rates of photosynthesis and on specific marine phytoplankton species. Marine Ecology Progress Series, 80, pp. 89-100.
https://doi.org/10.3354/meps080089 [DOI:10.3354/meps080089.]
11. Froneman, P., 2001. Seasonal changes in zooplankton biomass and grazing in a temperate estuary, South Africa. Estuarine, Coastal and Shelf Science, 52, pp.543-553.
https://doi.org/10.1006/ecss.2001.0776 [DOI:10.1006/ecss.2001.0776.]
12. Henderson, P.A., 2003. Practical Methods in Ecology. Blackwell Science Ltd, USA, 174 p.
13. Huisman, J., 1999. Population dynamics of light-limited phytoplankton: Microcosm experiments. Ecology, 80 (1), pp. 202-210. [DOI:10.2307/176990]
14. Jeppesen, E., Jensen, J.P., Søndergaard, M., Fenger‐Grøn, M., Bramm, M.E., Sandby, K., Møller, P.H. and Rasmussen, H.U., 2004. Impact of fish predation on cladoceran body weight distribution and zooplankton grazing in lakes during winter. Freshwater Biology, 49, pp. 432-447.
https://doi.org/10.1111/j.1365-2427.2004.01199.x [DOI:10.1111/j.1365-2427.2004.01199.x.]
15. Jiang, Y.J., He, W., Liu, W.X., Qin, N., Ouyang, H.L., Wang, Q.M., Kong, X.Z., He, Q.S., Yang, C., Yang, B. and Xu, F.L., 2014. The seasonal and spatial variations of phytoplankton community and their correlation with environmental factors in a large eutrophic Chinese lake (Lake Chaohu). Ecological Indicators, 40, pp. 58-67.
https://doi.org/10.1016/j.ecolind.2014.01.006 [DOI:10.1016/j.ecolind.2014.01.006.]
16. Krolová, M., Čížková, H., Hejzlar, J. and Poláková, S., 2013. Response of littoral macrophytes to water level fluctuations in a storage reservoir. Knowledge and Management of Aquatic Ecosystems, 408, pp. 1-21.
https://doi.org/10.1051/kmae/2013042 [DOI:10.1051/kmae/2013042.]
17. Lu, W., Zhang, S., Zhou, Z., Wang, Y. and Wang, S., 2023. Effects of land use and physicochemical factors on phytoplankton community structure: The case of two fluvial lakes in the lower reach of the Yangtze River, China. Diversity, 15, p. 180. [DOI:10.3390/d15020180]
18. Mayer, T., 2020. Interactions of fish, algae, and abiotic factors in a shallow, tropical pond. Hydrobiologia, 847, pp. 4145-4160.
https://doi.org/10.1007/s10750-020-04375-y [DOI:10.1007/s10750-020-04375-y.]
19. Melese, H. and Debella, H.J., 2024. Temporal phytoplankton dynamics and environmental variables in four Ethiopian soda lakes. Environmental Systems Research, 13 (1), p. 3.
https://doi.org/10.1186/s40068-023-00329-0 [DOI:10.1186/s40068-023-00329-0.]
20. Mirzajani, A.R., Abasi, K., Sabkara, J., Makaremi, M., Abedini, A. and Sayad Borani, M., 2012. Limnological study of mesotrophic Lake Taham in Zanjan Province. Iranian Journal of Biology, 25(1), pp. 74-89. (In Persian).
21. Mohebbi, F., Mohsenpour-Azari, A. and Asim, A., 2012. Phytoplankton population and its indices in Aras Dam reservoir. Iranian Journal of Biology, 25 (2), pp. 316-328. (In Persian).
22. Monnavary, S.M., Noori, J. and Sohrabnia, N., 2013. Phytoplankton assembly effect in Karaj reservoir water quality. Journal of Water and Wastewater, 24 (2), pp. 19-30. (In Persian).
23. Mohammadi, H., Karimian, E., Bahrami Kamangar, B., Ghader, E., Zarei, R., Piroz, L., Molodi, F. and Mansouri, A., 2024. Biological communities monitoring of phytoplankton and zooplankton, a case study: Garan Dam Lake, Marivan (Kurdistan Province). Journal of Natural Environment, 77 (Special Issue), pp. 93-103. (In Persian).
24. Qu, S. and Zhou, J., 2024. Phytoplankton community structure and water quality assessment in Xuanwu Lake, China. Frontiers in Environmental Science, 11, p. 1303851.
https://doi.org/10.3389/fenvs.2023.1303851 [DOI:10.3389/fenvs.2023.1303851.]
25. Regional Water Company of Fars. 2021. Dorudzan Reservoir Dam fact sheet, 5 p.
26. Sabkara, J. and Makarami, M., 2003. Investigation of plankton density and distribution in Lake Makou Dam. Iranian Scientific Fisheries Journal, 12 (2), pp. 29-46. (In Persian).
27. Sabzalizadeh, S., Kholfeh-Nilsaz, M., Eskandari, G. and Esmaeili, F., 2005. Ecological study of the Dez Dam Lake, Khuzestan, Ahvaz. Agricultural Research, Education and Extension Organization, Report No. 270/84. (In Persian).
28. Shams Kahrizsangi, M., Albodviraj, F., Ghaemmaghami, S. and Roohi, A., 2020. The effect of different ecological parameters on the species diversity and distribution of phytoplankton in the south coast of Caspian Sea (Mazandaran Province). Iranian Scientific Fisheries Journal, 29 (1), pp. 27-35. (In Persian).
29. Southwood, R. and Henderson, P.A., 2000. Ecological Methods. Blackwell Publishing Ltd, 807 p.
30. Sturges, H.A., 1926. The choice of a class interval. Journal of the American Statistical Association, 21(153), pp. 65-66. [DOI:10.1080/01621459.1926.10502161]
31. Stockner, J.G., Langston, A.R. and Wilson, G.A., 2001. The limnology of Williston Reservoir. Peace/Williston Fish and Wildlife Compensation Program, Report No. 242, 51 p.
32. Wetzel, R.G., 2001. Limnology: Lake and reservoir ecosystems. Academic Press, San Diego
33. Sayer, C.D., Davidson, T.A. and Jones, J.I., 2010. Seasonal dynamics of macrophytes and phytoplankton in shallow lakes: A eutrophication-driven pathway from plants to plankton? Freshwater Biology, 55 (3), pp. 500-513. [DOI:10.1111/j.1365-2427.2009.02365.x]
34. Yuan, H., Cai, Y., Wang, H., Liu, E. and Zeng, Q., 2023. Impact of seasonal change on dissimilatory nitrate reduction to ammonium (DNRA) triggering the retention of nitrogen in lake. Journal of Environmental Management, 341, p.118050.
https://doi.org/10.1016/j.jenvman.2023.118050 [DOI:10.1016/j.jenvman.2023.118050.]
35. Zamanpoore, M. and Ajdari, A., 2020. Biodiversity and temporal and spatial variation of phytoplankton populations in Dorudzan Reservoir, Fars Province. Wetland Ecobiology, 11(4), pp. 81-96. (In Persian).
36. Znachor, P., Nedoma, J., Hejzlar, J., Sed'a, J., Komárková, J., Kolář, V., Tomáš, M. and Boukal, D.S., 2020. Changing environmental conditions underpin long-term patterns of phytoplankton in a freshwater reservoir. Science of the Total Environment, 710, p. 135626.
https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2019.135626 [DOI:10.1016/j.scitotenv.2019.135626.]
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
This work is licensed under a Creative Commons — Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0)